مطالعه اثر ساختگاه در شهرستان شهرضا با استفاده از اندازه‌گیری مایکروترمور و اندیس آسیب‌پذیری

مطالعه اثر ساختگاه در شهرستان شهرضا با استفاده از اندازه‌گیری مایکروترمور و اندیس آسیب‌پذیری

نازی نوروزی1*

تاریخ دریافت: 04/10/1392                     تاریخ پذیرش: 17/03/1393

چکیده

با نگرشی بر زمین‌لرزه‌های مخرب روی داده در ایران و جهان، پتانسیل تأثیرگذاری زمین‌شناسی سطحی خاک بر جنبش نیرومند زمین و خرابی‌های ناشی از زمین‌لرزه که اصطلاحا اثرات ساختگاهی نامیده می‌شود، به‌خوبی مشخص گردیده است. مطالعه حاضر بخشی از مطالعات ریزپهنه‌بندی لرزه‌ای شهرستان شهرضا می‌باشد. در این مطالعه بیشتر به بررسی اثرات ساختگاهی با استفاده از اندازه‌گیری‌های مایکروترمور پرداخته شده است و آنالیز داده‌های مایکروترمور نیز با استفاده از روش نسبت طیفی مولفه افقی به قائم (H/V) انجام پذیرفته است. بر همین اساس، در 64 نقطه از شهر اندازه‌گیری‌های مایکروترمور با طول رکوردهای 10 تا 15 دقیقه انجام شد. در انتها نتایج به صورت نقشه‌های توزیع پریود طبیعی ساختگاه، ضریب تقویت آبرفت و اندیس آسیب‌پذیری در محیط GIS برای گستره شهر ارائه شده است. محاسبات نشان داد که پریود طبیعی در بازه 04/0 تا 38/0 متغیر می‌باشد. همچنین ضریب تقویت آبرفت از 21/1 تا 88/6 متغیر است. نتایج ارتباط نسبتا خوبی را با تغییرات مورفولوژی نشان داد. به این ترتیب که هرچه به سمت کوه‌های اطراف شهر پیش می‌رویم پریود طبیعی کاهش پیدا می‌کند و برعکس هرچه به سمت مرکز دشت پیش می‌رویم پریود طبیعی افزایش پیدا می‌کند. نتایج این مطالعه می‌تواند در کنار مطالعات تفصیلی، در برنامه ریزی‌های کلان شهری، برای گسترش شهر، برآورد ریسک لرزه‌ای و مدیریت بحران ناشی از یک زمین‌لرزه احتمالی به کار گرفته ‌شود.

کلیدواژه ها: مایکروترمور، اثر ساختگاه، اندیس آسیب‌پذیری، ریزپهنه‌بندی لرزه‌ای، شهرستان شهرضا.

1کارشناسی ارشد، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

*نویسنده مسئول: نازی نوروزی؛E- mail: n.norouzi83@gmail.com