مدل آماری برای برآورد ویژگی‎های مکانیکی نمونه هایی از تراورتن ها در چرخه های یخبندان

مدل آماری برای برآورد ویژگیهای مکانیکی نمونه­هایی از تراورتن­ها در چرخه­های یخبندان

امین جمشیدی1، محمدرضا نیکودل2* و  ماشااله خامه­چیان2

تاریخ دریافت:  27/ 01/ 1392                                  تاریخ پذیرش: 17/ 04/ 1393

چکیده

در مناطق سردسیر، چرخه­های یخبندان یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار روی ویژگیهای مکانیکی و در نتیجه دوام سنگ­ها هستند. مقاومت فشاری تک‌محوری، کششی برزیلی و سرعت موج P از ویژگیهای مکانیکی مهم به کار برده شده در ارزیابی دوام سنگ­ها در این مناطق هستند. از آنجایی که تعیین این ویژگیها در طی آزمایش­ یخبندان بسیار وقتگیر و طاقت‌فرساست می­توان از روابط آماری برای برآورد آنها استفاده کرد. در پژوهش حاضر یک مدل آماری چندمتغیره برای 15 نمونه تراورتن معرفی شده است که می­تواند مقادیر مقاومت فشاری تک‌محوری، کششی برزیلی و سرعت موج P را در هر چرخه­ از آزمایش یخبندان برآورد کند. در این مدل ویژگیهای مکانیکی پس از چرخه­های یخبندان به عنوان متغیر وابسته و همان ویژگیهای مکانیکی در شرایط بکر، جذب آب و تعداد چرخه­ آزمایش یخبندان به عنوان متغیر مستقل در نظر گرفته شده­اند. نتایج آزمون­های آماری و استفاده از داده­های دیگر پژوهشگران نشان می­دهد که مدل ارائه شده دقت و درستی قابل قبولی در برآورد مقاومت فشاری تکمحوری، کششی برزیلی و سرعت موج P در چرخه­های یخبندان و در نتیجه دوام نمونه­ها دارد.

کلیدواژه­ها: چرخه­های یخبندان، مدل آماری، مقاومت فشاری تک محوری، مقاومت کششی برزیلی، سرعت موج P.

1استادیار، بخش زمین­شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2دانشیار، گروه زمین­شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

* نویسنده مسئول: محمدرضا نیکودل؛ E-mail: Nikudelm@modares.ac.ir