اثر محل دفن زباله شهرستان داراب بر آلودگی آب‌های زیرزمینی

اثر محل دفن زباله شهرستان داراب بر آلودگی آب‌های زیرزمینی

صغری بهرامی1* و عزت‌اله رییسی2

تاریخ دریافت:  02/ 07/ 1391                    تاریخ پذیرش: 22/ 04/ 1393

چکیده

سازند­های کارستی آسماری- جهرم به­طور وسیعی در شهرستان داراب رخنمون دارند. محل دفن فعلی پسماند­های شهر داراب روی آبرفت های گراولی- ماسه­ای قرار دارد که این آبرفت­ها با ستبرای چند متر روی سازند کارستی آسماری واقع شده­ است. هدف این مقاله بررسی اثر محل دفن زباله شهرستان داراب بر­روی کیفیت آب­های زیر­­زمینی است. 10 حلقه چاه کارستی و آبرفتی، در پایین­دست محل دفن زباله انتخاب شد تا غلظت یون­های اصلی، نیترات، کلیفرم کل، کلیفرم مدفوعی، فلزات­ سنگین و عناصر کمیاب در این چاه­ها اندازه­گیری شود. غلظت یون‌های اصلی و نیترات در این چاه­ها، کمتر از حد مجاز تعیین­ شده برای این عناصر توسط سازمان حفاظت محیط زیست آمریکاست. کلیفرم مدفوعی در بیشتر چاه­ها بیش از حد مجاز است. هیچ منبعی آلودگی که سبب افزایش کلیفرم مدفوعی در چاه­های بهره­برداری شود، وجود ندارد. پژوهش‌هایی که به‌تازگی انجام شده است نشان می­دهد که کلیفرم می­تواند به­طور طبیعی در خاک وجود داشته ­باشد. بر پایه استاندارد سازمان محیط زیست آمریکا و سازمان بهداشت جهانی، مقدار آنتیموان و سلنیم در برخی از  چاه­ها بیش از حد مجاز است. با توجه به سوی جریان آب و روند تغییرات غلظت آنتیموان و سلنیم، منشأ این عناصر نمی­تواند محل دفن زباله باشد، همچنین هیچ منبع انسان­زادی در منطقه وجود ندارد که منشأ این آلاینده­ها باشد. منشأ آنتیموان و سلنیم به­احتمال زیاد زمین­­زاد است و از سنگآهک­ و شیل در منطقه مورد مطالعه سر­چشمه گرفته است. به­علت خشک­سالی و اضافه برداشت، حجم ذخیره دینامیک آبخوان به­طور قابل ملاحظه­ای کاهش یافته، آنتیموان و سلنیم در حجم کمتری از آب آبخوان حل شده و در نتیجه غلظت این عناصر افزایش یافته است.

کلیدواژه‌ها: سازند کارستی، محل دفن پسماند، کیفیت آب، فلزات ­سنگین، کلیفرم.

1دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

*نویسنده مسئول: صغری بهرامی؛ soghra.bahrami@yahoo.com :E-mail