تکوین ساختاری پهنه گسلی آشخانه در شمال ‌باختر کپه‌داغ (شمال‌ خاور ایران)

تکوین ساختاری پهنه گسلی آشخانه در شمال ‌باختر کپه‌داغ (شمال‌ خاور ایران)

ابراهیم غلامی1، سعید شرکاء2 و علی یساقی3

تاریخ دریافت:  22/ 04/ 1395                                                          تاریخ پذیرش: 29/ 09/ 1395

چکیده

پهنه گسلی آشخانه با امتداد خاوری- باختری تا شمال‌ باختری- جنوب‌ خاوری در بخش شمال‌ خاور ایران میان پهنه‌های زمین‌ساختی البرز و کپه­ داغ جای گرفته است. در هشت پیمایش عمود بر پهنه گسلی ویژگی‌های هندسی و نشانگرهای جنبشی مانند ساختار S-C، چین­های نامتقارن، خطوط لغزشی و پلههای گسلی اندازه‌گیری شد. با رسم نمودارهای استریوگرافی عناصر ساختاری و رسم مقاطع عرضی، پهنه گسلی آشخانه سازوکار چیره وارون با مؤلفه امتدادلغز چپ‌گرد نشان میدهد. تاقدیس دنقوزداغ در فرادیواره این گسل جزو چین­ های وابسته به گسل و از نوع انتشار گسلی است. در بخش خاوری و در فرادیواره پهنه گسلی آشخانه، راندگی‌هایی مانند گسل کوه دوچنگ، بروج شمالی و بروج جنوبی همشیب با گسل آشخانه ایجاد شده‌اند که نشاندهنده همگرایی بیشتر در بخش جنوب ‌خاوری نسبت به بخش شمال ‌باختری این پهنه گسلی است. مقاطع ساختاری هشت‌گانه نشاندهنده گسترش گسل‌های راندگی و چین‌های وابسته به گسل و همچنین رانش مواد به سوی جنوب تا جنوب ‌باختر هستند. چگونگی قرارگیری پهنه‌های گسلی راندگی نشان از آن دارد که در این بخش از کپه‌داغ رشد ساختارهای راندگی از شمال به‌ سوی جنوب تا جنوب ‌باختر انجام می‌شود.

کلیدواژهها: کپه ­داغ، پهنه گسلی آشخانه، گسل راندگی، رشد ساختاری، نمودار استریوگرافی، شمال ‌خاور ایران.

1استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

3دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

نویسنده مسئول: ابراهیم غلامی؛ E-mail: egholami@birjand.ac.ir