بررسی تأثیر محیط رسوبی و فرایندهای دیاژنزی بر کیفیت مخزنی سازند سروک در چارچوب چینه‌نگاری سکانسی، میدان نفتی کوپال

بررسی تأثیر محیط رسوبی و فرایندهای دیاژنزی بر کیفیت مخزنی سازند سروک در چارچوب چینه‌نگاری سکانسی، میدان نفتی کوپال

زینب عالیشوندی1، حسین رحیمپور بناب2، علی کدخدایی3 و مهران آرین4

تاریخ دریافت:  12/ 08/ 1395                                      تاریخ پذیرش: 12/ 11/ 1395

چکیده

سازند سروک، واحد کربناته ستبری است که در بخش شمال خاوری سکوی عربی در کرتاسه میانی تشکیل شده است و در حوضه زاگرس چینخورده گسترش زیادی دارد. پس از سازند آسماری دومین سنگ مخزن مهم میدان­ های نفتی مناطق جنوبی و جنوب باختر ایران به شمار می­ رود که بخش قابل توجهی از ذخایر هیدروکربنی را میزبانی می‌کند. سنگ‌نگاری مقاطع نازک میکروسکوپی این سازند در چاه ­های مورد مطالعه، به شناسایی 8 ریزرخساره انجامید که در 3 زیرمحیط تالاب محدود شده، تالاب-­ دریای باز و پشته زیر­آبی، در بخش­ های داخلی یک سکوی کربناته روقاره ­ای نهشته شده­ اند. با توجه به موقعیت چاه­ ها­ی مورد مطالعه­، در میدان نفتی کوپال، از خاور به باختر، حوضه ژرف­ تر شده است. همچنین بر پایه یافته‌های این مطالعه، فرایندهای دیاژنزی مهمی شامل میکریتی شدن، انحلال، دولومیتی شدن، سیمانی شدن، استیلولیتی شدن، نوشکلی و شکستگی، کربنات­ های این سازند را تحت تأثیر قرار داده­ اند. توالی دیاژنزی این سازند مربوط به دو بخش بالا و پایین مرز سنومانین- تورونین است. نفوذ آب­ های جوی در زیر مرز سنومانین- تورونین و تأثیر فرایند انحلال سبب گسترش تخلخل حفره ­ای و قالبی و در نتیجه موجب بالا رفتن پتانسیل مخزنی این بخش شده است.  بررسیهای چینهنگاری سکانسی به شناسایی 3 سکانس رسوبی رده سوم انجامیده است.

کلیدواژهها: سازند سروک، میدان نفتی کوپال، دیاژنز، محیط رسوبی، چینهنگاری سکانسی.

1دانشجوی دکترا، گروه زمینشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2استاد، دانشکده زمینشناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3دانشیار، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4استاد، گروه زمینشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

نویسنده مسئول: حسین رحیمپور بناب؛ E-mail: hrahimpor@gmail.com