<P dir=rtl>معرفی مرکز تحقیقات معدنی یزد<BR></P>

۰۷ مرداد ۱۳۸۳ | ۰۵:۵۴ کد : ۱۲۳۳ رويدادهاى زمين و معدن
تعداد بازدید:۴۷۲
<P dir=rtl>یزدی‌ها به تحقیقات معدنی علاقه دارند چرا که آنها بزرگترین معادن ایران را در دل خود گنجانده‌اند، </P>

یزدی‌ها به تحقیقات معدنی علاقه دارند چرا که آنها بزرگترین معادن ایران را در دل خود گنجانده‌اند، وجود معادنی نظیر سنگ آهن، ذغال سنگ، سرب و روی، فسفات از مزیت‌های این استان کویری است که فقدان آنها روند شتاب‌دار توسعه صنعتی در ایران را با کندی مواجه خواهد کرد. متصدیان معادن بزرگ به خوبی دریافته‌اند که شرط بقای هر فعالیت مهندسی تحقیقات و پژوهش است به همین دلیل مرکز تحقیقات معدنی ایران را در یزد قرار داده‌اند احداث این مرکز پژوهشی در قطب معدنی ایران نه تنها ضروری بوده بلکه ضمانتی بر ایجاد ارزش افزوده بالا در سرمایه‌گذاری‌های انجام شده است.
فعالیت عمده مرکز تحقیقات اجرای طرح‌های تحقیقاتی پیشنهادی از واحدهای معدنی است. تاکنون بیش از ۱۵۴ موضوع و ایده پژوهشی و تحقیقاتی از واحدهای معدنی، مراکز دانشگاهی،‌پژوهشگران و حتی شرکت‌های خصوصی تحقیقاتی با مبلغ بیش از ۳۵ میلیارد ریال اخذ شده است. از پروژه‌های فوق تعداد ۲۲ طرح با مبلغی بالغ بر ۳/۴ میلیارد ریال در دست اجرا است. مجتمع معدنی و صنعتی چادرملو با شش طرح در حال اجرا بیشترین سهم را در پروژه‌های در حال کار دارا است.
همچنین تعداد ۱۳ پروژه به مبلغ ۳/۴ میلیارد ریال در کمیته تخصصی سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی در دست بررسی است که پس از تصویب در کمیته تخصصی و تامین اعتبار آماده اجرا خواهند بود.

تاریخچه احداث
اندیشه احداث مرکز تحقیقات مواد معدنی با عنوان مرکز تحقیقات کانه‌آرایی به سال ۱۳۶۲ برمی‌گردد. در آن سال با انعقاد قرارداد با شرکت سوئدی LKAB طراحی این مرکز به عهده آن شرکت واگذار شد که در نتیجه شرکت مذکور بعد از مدتی طرح اولیه مرکز را ارایه داد، مجددا در سال ۱۳۷۰ (۱۹۹۱) قراردادی با شرکت سوفرسید فرانسه به امضا رسید تا احداث مرکز مورد مطالعه و تهیه طرح در دستور کار قرار گیرد. از سال ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۹ تامین اعتبار از منابع داخلی شرکت ملی فولاد و در سال ۱۳۶۹ با اخذ ردیف بودجه به صورت طرحی مستقل با عنوان طرح مرکز تحقیقات و فرآوری مواد معدنی ادامه فعالیت کرد. در سال ۱۳۷۲ به دلیل عدم تامین اعتبار لازم فعالیت آن متوقف شد و از سال ۱۳۷۹ با عنوان "مرکز تحقیقات مواد معدنی ایران- ایران" مجددا آغاز به فعالیت کرد.

دوره جدید فعالیت
با تاسیس سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران و قرار گرفتن کلیه معادن، تحت پوشش شرکت تهیه و تولید مواد معدنی، مرکز تحقیقات مواد معدنی به عنوان مرکزیت واحدهای تحقیق و پژوهش و RD واحدهای معدنی انتخاب شد با توسعه اهداف مرکز، پژوهش و تحقیقات در زمینه مواد و صنایع معدن تا مرحله استحصال عنصر از سنگ معدن در دستور کار مرکز قرار گرفته و انجام تحقیقات در زمینه ایمنی، بهداشت و محیط زیست در معادن همچنین اطلاع‌رسانی و انتقال دستاوردهای تحقیقاتی ایران و جهان به واحدهای معدنی نیز از اهداف مرکز تحقیقات مواد معدنی ایران در یزد است. مطالعات در مقیاس آزمایشگاهی و نیمه‌صنعتی در زمینه‌های مورد اشاره از جمله اهداف بلندمدت این مرکز است.

اهداف
اهداف مرکز تحقیقات را به طور کلی می‌توان به شرح ذیل خلاصه کرد:
۱. ساماندهی امر تحقیقات و پژوهش در بخش معدن و صنایع معدنی
۲. تشکیل، توسعه و هدایت دفاتر تحقیق و پژوهش در واحدهای معدنی
۳. نیازسنجی، تعریف، تدوین، تامین اعتبار و اجرای پروژه‌های تحقیقاتی
۴. اجرای طرح عظیم مرکز تحقیقات مواد معدنی ایران در یزد
توسعه و ارتقای فرهنگ تحقیقاتی، پژوهشی در واحدهای معدنی تحت پوشش شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران و برآورد نیازهای تحقیقاتی آنها در قالب طرح‌های مشخص.
بسترسازی در برای اجرا و نظارت بر طرح‌های تحقیقاتی و انتقال دستاوردهای تحقیقاتی ایران و سایر کشورها به کارشناسان بهره‌بردار در واحدهای معدنی، از جمله اهداف این مرکز است.
همچنین حمایت برای تقویت و توسعه دفاتر پژوهش، شناسایی و بهره‌گیری از تجهیزات، امکانات و کارشناسان واحدهای معدنی با همکاری محققین دانشگاه‌ها برای اجرای طرح ها، در قالب تیم های تحقیقاتی در برنامه قرار دارد.
تعریف پروژه‌های تحقیقاتی در واحد‌های معدنی، پیگیری برای تامین اعتبار پروژه‌های تعریف شده، اجرای پروژه‌های تحقیقاتی در قالب تیم تحقیقاتی با همکاری اساتید دانشگاه‌ها و کارشناسان واحدهای معدنی، نظارت محققین بر روی اجرایی کردن پروژه‌های تحقیقاتی اتمام یافته در واحدهای معدنی، طراحی و ساخت مرکز تحقیقات مواد معدنی ایران در یزد به منظور اجرای پروژه‌های تحقیقاتی زیربنایی، توسعه‌ای و کاربردی در زمینه مواد معدنی که دارای واحدهای ذیل می‌باشد:
واحد مطالعات عناصر استراتژیک، واحد مطالعات ایمنی، بهداشت و محیط زیست در معادن، واحد اطلاع‌رسانی و انتقال دستاوردهای تحقیقاتی ایران و جهان به کارشناسان شاغل در واحدهای معدنی، واحد آزمایشگاه‌ها، شامل آزمایشگاه شیمی، کانه‌آرایی، آگلومراسیون و هیدرومتالورژی.

بخش‌های مختلف مرکز تحقیقات مواد معدنی ایران در یزد

واحد مطالعات عناصر استراتژیک
با توجه به اینکه اغلب کانسنگ‌های استخراجی از معادن حاوی عناصر بسیار باارزشی است که بعضا قیمت آن از قیمت کنسانتره تولیدی نیز بالاتر است، احداث واحدی که به صورت متمرکز و فوق تخصصی بر روی استحصال، کاربرد و حتی سنتز این عناصر تحقیق و پژوهش نماید بسیار ضروری است. از جمله عناصر با ارزش موجود می‌توان به وجود ژرمانیوم و گالیوم در کانسنگ سرب و روی، وانادیوم در کانسنگ‌های آهن، رنیوم و ایریدیوم در کانسنگ‌های فسفات اشاره کرد. با توجه به اینکه در اغلب موارد عناصر استراتژیک در شبکه کانی‌های با ارزش وجود دارد لذا استحصال آنها با روش‌های معمول فرآوری امکان‌پذیر نیست و استفاده از روش‌های کاملا تخصصی الزامی است. علاوه بر آن دستیابی به مواد با خواص ویژه برای کاربرد در صنایع پیشرفته هوا-فضا، دفاعی،‌نیروگاهی، ‌الکترونیک، مواد پزشکی، صنایع خودرو همچنین ساخت آلیاژهای جدید انگیزه توجه به عناصر استراتژیک را تقویت کرده است و در این راستا کشورهای پیشرفته و در حال توسعه بخش قابل توجهی از پروژه‌های تحقیقاتی و اعتبارات مربوطه را به این امر اختصاص داده‌اند. شاید نتوان تعریف دقیقی از عناصر استراتژیک ارایه داد ولی طبق گزارش تهیه شده توسط وزارت صنایع و معادن و دانشگاه صنایع و معادن، فلزات کروم، تیتانیوم، مینزیم، مولیبدن، کبالت، استراسنیوم، لیتیوم، قلع، باریم، بور، رنیوم، زیرکونیوم، تنگستن، وانادیوم و عناصر نادر خاکی را می‌توان جزو عناصر استراتژیک قلمداد کرد.
به طور کلی از ویژگی‌های مهم عناصر استراتژیک می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد.
الف. ارزش افزوده حاصل از تولید آنها بالاست.
ب. فرآیند تولید برخی از این فلزات در مقایسه با سایر فلزات با معیارهای زیست‌محیطی سازگارتر است و انرژی کمتری مصرف می‌کنند.
ج. دارای نقش تعیین‌کننده در سیستم‌های الکترونیک، مخابرات، هسته‌ای و دفاعی بوده و در حقیقت تشکیل‌دهند هساختار تکنولوژی مدرن می‌باشند.
د. اهمیت استراتژیک از نظر توسعه صنعتی و دفاعی کشور را دارند.
ه. باعث ارتقا امنیت ملی به لحاظ ارتقای تکنولوژیکی می‌شوند.
و. باعث ایجاد اشتغال به لحاظ گستردگی شاخه‌های کاربردی و صنایع پایین‌دستی آن می‌شوند

واحد آزمایشگاه‌ها
با توجه به مطالب اشاره شده در بند ۳ و اینکه هر تحقیق و پژوهش نیازمند تجربه تئوری‌ها و فرضیات در آزمایشگاه است، در همین راستا مرکز تحقیقات مواد معدنی ایران (یزد) براساس اهداف از پیش تعیین شده آزمایشگاه‌های مورد نیاز تحقیقات اساسی و کاربردی در زمینه مواد معدنی را تجهیز خواهد کرد. آزمایشگاه هایی نظیر شیمی تر، آنالیز دستگاهی، کانه‌آرایی، کانی‌شناسی، هیدرومتالورژی،بیومتالورژی، کریستالوگرافی، آگلومراسیون و آزمایشگاه روش‌های حرارتی در دستور کار مرکز تحقیقات می‌باشد.

واحد تحقیقات ایمنی، بهداشت و محیط زیست در معادن
با توجه به محرومیت زیاد معادن کشور از لحاظ امکانات بهداشتی، ایمنی و... و جایگاه حساس و حیاتی ایمنی و بهداشت و علی‌الخصوص محیط زیست در بخش معدن، مرکز تحقیقات به عنوان مرکزیت دفاتر تحقیقات و پژوهش واحدهای معدنی این مساله مهم را نیز در دستور کار قرار داده است. در این واحد کلیه طرح‌های تحقیقاتی در زمینه بهبود ایمنی و بهداشت و نیز پروژه‌های مربوط به بازسازی محیط زیست پس از استخراج همچنین پیشگیری از آلودگی محیط زیست در هنگام بهره‌برداری از معادن مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این واحد به آخرین تجهیزات مورد نیاز در زمینه مسائل فوق‌الذکر مجهز خواهد شد.

واحد آموزش و انتقال دستاوردهای تحقیقاتی به واحدهای معدنی
ایجاد و گسترش فرهنگ تحقیقات و پژوهش در واحدهای معدنی وصنایع مربوطه همچنین اثبات اینکه تحقیقات در هر شرایطی توجیه اقتصادی دارد از جمله اهداف مرکز تحقیقات مواد معدنی ایران در یزد است. بر هیچکس پوشیده نیست که اگر واحدهای معدنی و صنایع مربوطه امروز دچار مشکلات عدیده‌ای هم در زمینه فنی و هم در زمینه مدیریتی هستند به طور قطع و یقین به دلیل نداشتن روح پژوهش و عدم جست‌وجوی راهکارهای لازم برای حل این مشکلات است. اگر راندمان کارخانه کانه‌آرایی واحدی پایین است،‌اگر سیستم ترابری در معدنی مشکل دارد و اگر واحدی دچار معضل نیروی انسانی است فقط به دلیل این است که به صورت بنیادی برای رفع این مشکلات اقدام نشده است و اگر هم اقدامی صورت گرفته به صورت موردی و روزمره بوده که لازم است در این زمینه بازنگری و اقدام جدی به عمل آید. این مرکز با درک این مهم در نظر دارد که با انتقال و آموزش آخرین دستاوردهای تحقیقاتی در زمینه مواد معدنی چراغ راه پژوهشگران و محققین برای بسط فرهنگ تحقیقات و پژوهش در واحدهای معدنی باشد.

هفته نامه معدن و توسعه

کلید واژه ها: یزد


نظر شما :