معمای شکل گیری ماه

۰۱ اسفند ۱۳۸۵ | ۰۳:۴۰ کد : ۱۲۸۶۹ رويدادهاى زمين و معدن
تعداد بازدید:۱۱۰
سال هاست که منشا شکل گیری ماه برای منجمین ناپیداست.یافته های سفینه ی....
سال هاست که منشا شکل گیری ماه برای منجمین ناپیداست.یافتههای سفینه ی سازمان فضایی اروپا ، SMART-۱، شواهد جدیدی را در مورد طرز تشکیل قمرزمین نشان می دهد.این فضاپیما نشانه هایی از وجود موادی مانند کلسیم ، منیزیم وسیلیکون را بر سطح ماه یافته است.با وجود این یافته ها ، دانشمندان می توانند منشاو شکل گیری ماه را دقیق تر بررسی کنند. آیا ماه در ابتدا در فضا رها بوده و بر اثر جاذبه ی زمین جذب این سیاره شده؟ و یا این دو جسم از ابتدای شکل گیری منظومه شمسی در کنار هم به وجود آمده اند؟ شاید هم بر اثر برخورد جسمی عظیم به زمین ، قسمتی از زمین کنده شده و ماه را به وجود آورده است.این ها همه نظریاتی هستند که دانشمندان در مورد شکل گیری ماه مطرح کرده اند.اما با وجود یافته های جدید فضاپیمای SMART-۱ سازمان فضایی اروپا ، می توان منشا ماه را دقیق تر مورد بررسی قرار داد.این فضاپیما با استفاده از ابزار D-CIXS  توانست تا اثراتی از وجود عنصر کلسیم را بر سطح ماه بیابد.مسئولین ابزار D-CIXS در سازمان فضایی اروپا وجود عناصر آلمینیوم ، منیزیم و سیلیکون را نیز تایید کردند."مانوئل گریند" رئیس بخش ابزار D-CIXS از دانشگاه ولز می گوید:«ما تا پیش از این نقشه ی پراکندگی عنصر آهن را بر سطح ماه داشتیم.حال وقت آن است که نقشه ی پراکندگی عناصر دیگر را به دست آوریم.» در نهم اوت ۱۹۷۶ فضاپیمای روسی LUNA۲۴ به سمت ماه پرتاب شد و در ۱۸ اوت در دریای بحران ها بر سطح ماه فرود آمد.این فضاپیما نمونه هایی را از خاک ماه در منطقه ی دریای بحران ها به زمین آورد. در ژانویه ۲۰۰۵ ، هنگامی که SMART-1 بر فراز دریای بحران ها (همان منطقه ای که سفینه ی روسی فرود آمده بود) قرار داشت ، در سطح خورشید انفجاری عظیم رخ داد.عموما دانشمندان سعی دارند تا در موقع این نوع انفجار ها فضاپیما را دور از تابش خورشید نگه دارند اما این بار ، این اتفاق دقیقا همان چیزی بود که مسئولین ابزار D-CIXS منتظر آن بودند.این ابزار با تابش پرتو ایکس کار می کند.به این طریق که هنگامی که پرتو ایکس به سطح ماه تابیده می شوند ،مولکول های سطحی ماه تحریک شده و از خود پرتو ایکس تابش می کنند.این امواج تابش شده از سطح ماه به ابزار D-CIXS می رسد و این ابزار با بررسی هر کدام از این امواج ، به خواص مولکولی که آن را تابش کرده پی می برند.در طی انفجار خورشیدی پرتو ایکس لازم برای انجام این کار به مولکول های سطح ماه تابیده شد. اما پس از انجام تجزیه و تحلیل ها ، دانشمندان این پروژه به این نتیجه رسیدند که یافته های آنها با نمونه هایی که فضاپیمای روسی از همان منطقه آورده بود، همخوانی دارد. پس از ماموریت های سفینه های آپولو به ماه در دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ و نمونه های خاک ماه که با خود به زمین آوردند ، دانشمندان به شباهت بسیار زیاد مواد سطحی ماه و مواد درونی زمین که قسمت هایی از گوشته (یکی از لایه های درونی زمین) را تشکیل می دهد پی بردند.این نتایج نشان داد که به احتمال زیاد ماه بر اثر برخورد سیاره ای به اندازه ی مریخ با زمین ، از زمین کنده شده و در فضا رها شده است.اما مشکلاتی هم در این نظریه وجود دارد.مثلا ایزوتوپ هایی که در سنگ های ماه پیدا شده اند در زمین موجود نیستند. گریند می گوید:«در نتیجه می توان گفت که سنگ هایی که سفینه های آپولو با خود به زمین آورده اند ، تنها متعلق به بخشی از سطح ماه هستند و گواه بر وجود عناصری خاص در کل سطح ماه نمی باشند.» با به دست آوردن پراکندگی عناصر مختلف بر سطح ماه ، دانشمندان می توانند ترکیب مواد در زمین اولیه را دقیق تر مشخص کنند.همچنین می توان گفت که ممکن است بیشتر عناصر ماه از جسم برخورد کننده با زمین (به اندازه ی مریخ) گرفته شده باشد و این دلیلی است بر متفاوت بودن بعضی از عناصر زمین و ماه.برای پی بردن به عناصر داخلی ماه در آینده دانشمندان به مدل های دقیق تری از ساختار و تحول قمر زمین نیاز خواهند داشت.

کلید واژه ها: سایر موارد


نظر شما :