نگاهی به وضعیت تولید فولاد در ایران و جهان

۳۰ تیر ۱۳۸۶ | ۰۴:۵۵ کد : ۱۴۶۴۴ رويدادهاى زمين و معدن
تعداد بازدید:۳۰۱
تولید جهانی فولاد درسال 2006 از مرز 21/1 میلیارد تن گذشت که این رقم نسبت....

تولید جهانی فولاد درسال 2006 از مرز 21/1 میلیارد تن گذشت که این رقم نسبت به سال 2005 با تولیدی معادل 1/1 میلیارد تن از رشدی معادل 4/9 درصد برخوردار بوده است. کشور چین در این سال با تولیدی حدود 421 میلیون تن همچنان بالاترین میزان تولید را در بین کشورهای جهان به‌خود اختصاص داده است. میزان و حجم بالای تولید فولاد در چین باعث شده است که قاره آسیا همچنان در راس تولید فولاد جهانی قرار گیرد. تولید فولاد در آسیا در سال 2006 به 648 میلیون تن، اتحادیه اروپا به 198 میلیون تن و آمریکای شمالی با 132 میلیون تن در رتبه‌های بعدی قرار ‌گرفتند. کشورهای CIS نیز طی این سال به رقم تولید 7/118 میلیون تن رسیده‌اند. 
بدین ترتیب سهم تولید فولاد خام آسیا در سال 2005 و 2006 به ترتیب 2/51 و 3/53 درصد تولید جهانی بوده است. 
تولید فولاد در ایران 
مجموع تولید عمده‌ترین شرکت‌های تولیدی در زمینه فولاد خام کشور در سال 1385 معادل 9 میلیون و 928 هزار تن و محصول فولادی معادل 10 میلیون و 154هزار و 15 تن بوده است که نسبت به سال 84 به‌ترتیب 69/3 و 93/2 درصد رشد داشته است. برنامه تولید این محصول در سال 1386 نیز به ترتیب به رقم 11 میلیون و 40 هزار تن در تولید فولاد خام و 10 میلیون و840 هزار تن در تولید محصولات فولادی خواهد رسید که بدین ترتیب رشد متوسط 3/15 و 8/9 درصد را نشان می‌دهد. در سال 1385 مجموع تیرآهن تولید شده کشور معادل 1528286 تن بوده است که از این مقدار 141578 تن آن به‌خارج صادر شده است. میزان مصرف این محصول در سال مذکور با فرض تولید منهای صادرات به اضافه واردات به رقم 1826794 تن می‌رسد. ظرفیت تولید تیرآهن در سال 1386 معادل 1615000 تن است که توسط دو شرکت ذوب‌آهن و گروه ملی صنعتی ایران تولید خواهد شد. طبق برآورد انجام شده توسط انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، میزان نیاز کشور به تیرآهن با الگوی مصرف کنونی معادل 2 میلیون تن در سال است. 
واردات فولاد 
مجموع واردات فولاد کشور در سال 1385 معادل 7 میلیون و 974 هزار تن است که نسبت به سال 84 از رشدی معادل 98/18 درصد برخوردار است. در سال 1385 فولاد خام با رقم 2 میلیون و 788 هزار تن بیشترین حجم واردات را به‌خود اختصاص داده است که نسبت به سال ما قبل آن از رشد مثبت 8/43 درصدی برخوردار است. پس از آنکه ورق گرم با یک میلیون و 426 هزار تن و ورق سرد با یک میلیون و 6 هزار تن در رتبه بعدی قرار گرفته‌اند. میزان واردات تیرآهن در سال 1385 معادل 340 هزار تن، نسبت به سال ماقبل آن که معادل 205 هزار تن است، از رشد معادل 8/65 درصدی برخوردار بوده است. ضمن آنکه واردات تیرآهن در سال 1385 به مانند شمش فولادی از پرداخت تعرفه معاف بوده است ولی میلگرد 16 درصد و ورق 6 درصد تعرفه واردات داشته‌اند. در سال 1385 و در بخش فولاد جمع کل واردات از لحاظ وزنی به 7974744 تن رسیده که ارزشی معادل 587 دلار داشت. نگاهی به جزییات فولاد در سال 1385 نشان می‌دهد که متوسط ارزش، 587 به‌ازای هرتن بوده است. همچنین عمده‌ترین اقلام وارداتی کشور در زمینه محصولات فولادی شامل شمش با وزن 2788263 تن و 96/34 درصد کل واردات از نظر وزن در رتبه اول با متوسط قیمت 452 به‌ازای هر تن شمش بوده است و پس از آن ورق گرم با 1426003 تن و متوسط ارزش 697 به‌ازای هر تن در مرحله بعدی قرار دارد. سایر اقلام وارداتی دیگر محصولات فولادی به‌ترتیب شامل ورق سرد با 1006553 تن در رتبه سوم، مفتول کلاف میلگرد با 971936 تن در رتبه چهارم، پروفیل و تیرآهن با 724519 تن و ورق‌های قلع‌اندود و رنگی با 448128 تن در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. همچنین مقایسه واردات محصولات فولادی طی سال‌های 1377 تا 1385 نشان می‌دهد که طی این مدت متوسط نرخ رشد واردات فولاد معادل 2/22 درصد بوده و از 1649742 تن در سال 1377 با رشد صعودی به 7290314 تن در سال 1383 و با رشد منفی آرام به 60702148 تن در سال 1384 رسیده و در سال 1385 به 7974744 تن در سال افزایش یافته است. 
مصرف سرانه کشور 
با توجه به تولید، صادرات و واردات فولاد کشور، می‌توان مصرف سرانه محصولات فولادی طی سال‌های 1378 تا 1385 را مورد بررسی قرار داد. در سال گذشته که تولید محصولات فولادی معادل 10 میلیون و 154 هزار و 15 تن بوده است، مصرف ظاهری محصول کشور به 17 میلیون و 598 هزار و 786 تن و مصرف سرانه ظاهری با احتساب 70 میلیون نفر به 4/244 کیلوگرم رسید. در این سال میزان تولید بخش خصوصی یک میلیون و 500 هزار تن، صادرات محصول 2029973 تن و واردات 7974744 تن بوده است. این در حالی است که در سال 1384 مصرف ظاهری فولاد به 14730196 تن و مصرف سرانه ظاهری با جمعیت 68 میلیونی، 6/216 کیلوگرم اعلام شد. در این سال تولید محصولات فولادی 9864814 تن و تولید بخش خصوصی 700 هزار تن بود و میزان واردات 6702148 تن و صادرات آن 2518766 تن اعلام شده است. بدین ترتیب مصرف سرانه ظاهری فولاد در سال 1383 معادل 4/234 کیلوگرم و در سال 1382 معادل 231 کیلوگرم و در سال 1381 معادل 9/169 کیلوگرم بوده که حاکی از رشد قابل توجه مصرف سرانه فولاد طی سال‌های 1381 تا 1385 است. همچنین مصرف سرانه ظاهری فولاد در سال ابتدایی دوره مورد بررسی یعنی سال 1378 هم 10/104 کیلوگرم بوده است. در جدول 5 خلاصه آمار مربوط به مصرف سرانه ظاهری محصول از سال 1378 تا سال 1385 آمده است. 
تولید فولاد در برنامه چهارم توسعه 
در جلسه مورخ 10/8/1384 شورای اقتصاد، افزایش ظرفیت اسمی تولید فولاد خام بررسی شد و رسیدن به سقف تولید 9/28 میلیون تن در پایان برنامه چهارم توسعه مورد تایید قرار گرفت. 
اهداف کلان توسعه صنعت فولاد ایران در برنامه چهارم توسعه عبارتند: 
1. کسب سهمی معادل 3/2 درصدی تولید جهانی 
2. تامین حداکثر نیازهای داخلی 
3. کسب سهمی معادل یک درصد صادرات جهانی فولاد 
4. ارتقای مستمر کیفیت و استاندارد 
5. حداکثر استفاده از منابع اولیه داخلی 
6. صدور فناوری و دانش فنی جذب و توسعه سرمایه‌‌گذاری خارجی و غیرحضوری 
برآورد تقاضای فولاد تا سال 1400 با توجه به‌وجود مزیت‌های نسبی گاز طبیعی، منابع سنگ‌آهن و دیگر مواد اولیه، شاخص‌های مصرف و درآمد سرانه و تعیین میزان تقاضای فولاد در جدول شماره 6 آمده است. براساس برآورد انجام شده میزان تقاضای کشور در پایان برنامه چهارم توسعه معادل 1/22 میلیون تن خواهد بود. همچنین به‌منظور استفاده بهینه از منابع گاز جنوب کشور و با هدف توسعه صادرات، رقمی معادل 8/6 میلیون تن نیز به‌عنوان صنایع انرژی‌بر به میزان فولاد خام مورد نیاز در سال 1388 اضافه شده است که در این صورت برنامه ایجاد ظرفیت تولید فولاد خام در این سال برابر 9/28 میلیون تن منظور شده است. در همین راستا، در مصوبه شورای اقتصاد ظرفیت جدیدی معادل 1/17 میلیون تن برای دوره برنامه چهارم توسعه تصویب شده است. در سال‌های اول و دوم برنامه و برای دستیابی به اهداف برنامه، علاوه بر شروع عملیات اجرایی فولاد هرمزگان به‌ظرفیت 5/1 میلیون تن، معادل 4/6 میلیون تن فولاد خام در قالب طرح‌های تولید فولاد استانی در 8 استان کشور و ظرفیت هر یک 800 هزار تن آغاز شده است. همچنین در راستای استفاده از ظرفیت موجود شرکت‌های تولیدکننده فولاد ظرفیتی معادل 5/3 میلیون تن و در قالب طرح‌های توسعه برای شرکت‌های فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و فولاد صبا مورد تصویب قرار گرفته و بدین ترتیب تکلیف 4/11 میلیون تن فولاد خام تاکنون مشخص شده است. 
صادرات فولاد 
بررسی صادرات انواع محصولات فولادی طی سال‌های 84ـ1383 از کشور نشان‌دهنده رشد افزایش حجم صادرات معادل 3/26 درصد است لکن در سال 1385 رقم صادرات با رشد منفی به رقم نزدیک به صادرات کشور در سال 1383 رسیده است. در سال 1385 بیشترین حجم صادرات مربوط به کلاف با رقم 936 هزار و 397 تن بوده است. میزان صادرات شمش فولادی و تیرآهن نیز در سال 1385 به ترتیب معادل 531 هزار و 274 تن و 141 هزار و 578 تن بوده است که هر دو محصول نسبت به سال ماقبل از آن از رشد منفی برخوردار است. 
قیمت جهانی فولاد در بازار جهانی 
روند افزایش قیمت انواع محصولات فولادی براساس سایت میدل‌ایست در بورس امارت متحده عربی که در آوریل 2005 تا آوریل 2007 (فروردین 1384 تا فروردین 1386) اخذ شده است حاکی از آن است که قیمت انواع بلوم و بیلت در فروردین سال 1385 نسبت به سال 1384 تغییر محسوسی نداشته است لکن قیمت این محصول در فروردین سال 1386 نسبت به سال 1385 از رشد حدود 4/29 درصدی برخوردار بوده است (نرخ رشد حداقل قیمت‌ها در فروردین 86 نسبت به حداقل قیمت‌ها در فروردین 85 منظور شده است). بررسی قیمت‌های سایر محصولات نیز حاکی از رشد معادل 7/21 درصد برای میلگرد، 17 درصد برای نبشی، 5/19 درصد برای مفتول، 24 درصد برای ورق گرم و 6/16 درصد برای ورق گالوانیزه است. 

کلید واژه ها: سایر موارد


نظر شما :