دشت‌های کشور در معرض خطر فرونشست، بر اثر برداشت بی‌رویه از ذخایر آب زیرزمینی

۱۹ خرداد ۱۳۸۷ | ۰۵:۰۱ کد : ۱۷۵۲۰ اخبار روابط عمومى
تعداد بازدید:۳۵۰
در بیست و یکمین کارگروه ملی فرونشست زمین و حفاظت از منابع آب زیرزمینی...

در بیست و یکمین کارگروه ملی فرونشست زمین و حفاظت از منابع آب زیرزمینی، بیشتر دشت‌های کشور در معرض خطر فرونشست بر اثر برداشت بی‌رویه از ذخایر آب زیرزمینی تشخیص داده شدند.

به گزارش روابط‌عمومی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور بیست و یکمین جلسه کارگروه تخصصی  فرونشست زمین و حفاظت از منابع آب زیرزمینی با حضور نمایندگان وزارت نیرو(دفتر حفاظت از آب‌های زیرزمینی)، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان نقشه‌برداری کشور، سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور،  سازمان هواشناسی کشور و مهندس محمدجواد بلورچی رئیس کارگروه و مجری فنی طرح بررسی مخاطرات ناشی از فرونشست زمین برگزار شد.

بر اساس این گزارش مهندس میبدی مدیرکل حفاظت آب‌های زیرزمینی شرکت سهامی مدیریت منابع آب وزارت نیرو از آغاز به کار 419 گروه گشت و بازرسی برای شناسایی چاه‌های غیرمجاز سراسر کشور به کمک دستگاه GPS خبر داد و گفت: این گشت‌ها با هدف حضور فیزیکی کارشناسان در مناطق دارای چاه‌های عمیق و نیمه عمیق، آگاهی از آمار چاه‌ها، چشمه‌ها و قنات‌های مناطق و بستن چاه‌های غیرمجاز و جلوگیری از برداشت بی‌رویه انجام می‌شود که طی سال گذشته از فعالیت حدود 5هزار چاه غیرمجاز و 7هزار چاه با اضافه برداشت جلوگیری به عمل آمده است.

 وی طرح ساماندهی شرکت‌های حفاری در سطح کشور را که بر طبق قوانین موجود تعیین صلاحیت حدود460 شرکت حفاری و دستگاه‌های آن‌ها بر عهده این مجموعه است را از دیگر فعالیت‌های وزارت نیرو به منظور کاهش خسارات ناشی از فرونشست عنوان کرد و افزود: وزارت نیرو ارتقاء سطح علمی کارشناسان شرکت های حفاری، تدوین مراحل حفر چاه و ارائه شناسنامه برای چاه‌های حفر شده، رتبه‌بندی شرکت‌های حفاری با کمک سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و برگزاری دوره‌های آموزشی در شهرستان‌ها برای نیروی‌های  علاقه‌مند در رشته زمین‌شناسی، کشاورزی، معدن، مدیریت منابع آب برای نظارت بر کار شرکت‌های حفاری را در دستور کار خود دارد.

میبدی با بیان این‌که با مطالعات جدی و مستمر می‌‌توان علاوه بر افزایش طول عمر چاه‌ها  نسبت به رفع اختلافات موجود بین متقاضیان حفر چاه و شرکت‌های حفاری اقدام کرد، یادآور شد: به کمک سیستم کارت‌های هوشمند

کنترل آب و برق مصرف شده در چاه‌ها بر اساس سند ملی مصرف آب از  هدر رفتن منابع آب زیرزمینی در چاه‌ها جلوگیری خواهد کرد.

مدیرکل شرکت سهامی مدیریت منابع آب وزارت نیرو اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی در امر مصرف بهینه آب برای مسوولان و مردم را به عنوان راهکار مناسبی جهت کاهش خسارات ناشی از فرونشست در دشت‌های کشور دانست و افزود: به کمک تدوین آئین‌نامه مشترک با جهاد کشاورزی و تهیه فیلم‌های انیمیشن و برنامه‌های مرتبط به فرهنگ‌سازی در زمینه استفاده مطلوب و بهینه از ذخایر آب زیرزمینی از سوی مردم و کشاورزان خواهیم پرداخت.

وی در ادامه از تهیه 32 لایه‌ GIS  در حوزه آبریز زاینده‌رود برای کنترل ذخایر آب‌های زیرزمینی خبر داد و گفت: 35 میلیارد تومان برای تهیه لایه‌های اطلاعاتیGIS کل کشور در نظر گرفته شده که در این راستا می‌توان از اطلاعاتی که از سوی سازمان‌های مرتبط تهیه شده نیز بهره لازم را برد.

میبدی شناسایی دقیق مناطق بحرانی فرونشست در کل کشور از سوی سازمان‌های  زمین‌شناسی و نقشه‌برداری همچنین ارائه پیشنهادات مناسب بر اساس اطلاعات موجود از سوی هر کدام از مجموعه‌های فعال در امر فرونشست و ابلاغ دستورالعمل‌های تدوین شده به وزارت‌خانه‌های مرتبط در هیات دولت را به عنوان راهکاری مناسب جهت جلوگیری از توسعه این پدیده در کشور عنوان کرد.

در ادامه مهندس حمیدرضا محرابیان نماینده مدیریت بهره‌وری آب وزارت جهاد کشاورزی با بیان این‌که طی چند سال گذشته رویکرد این مجموعه از مساله تامین آب مورد نیاز کشاورزان به سوی مدیریت بهینه بهره‌وری تغییر جهت داده، تصریح کرد: از این پس فرهنگ‌سازی  و ارائه دستورالعمل‌های موجود برای استفاده بهینه از آب موجود  و دستیابی به نقطه حداکثر بهر‌وری از منابع فعلی در دستور کار قرار دارد.

وی افزود: در همین راستا تشکل‌های بهره‌وری مناسب ذخایر آب زیرزمینی در استان‌ها بر پایه نظامی قانون‌مند جهت استفاده بهینه از آب تشکیل شده و از سویی کارشناسان بخش تقاضا و مصرف نیز بر روی سند ملی الگوی کشت در حال فعالیت هستند تا از این پس به کشاورزان با توجه به میزان آب موجود برای کشاورزی الگوی‌های کشت مناسب ارائه شود.

محرابیان توجه به مساله اقتصاد آب کشاورزی را از دیگر برنامه‌های مدیریت بهره‌وری آب وزارت جهاد کشاورزی عنوان کرد و گفت: باید به ذخایر آب زیرزمینی کشور به عنوان یک ماهیت ارزشمند و نه به عنوان ماده‌ای که فراوانی زیادی دارد، توجه کرد و در هر منطقه با توجه به فراوانی آب آن و ذخایر موجود، نسبت به تدوین  برنامه‌های صحیح و اصولی اقدام کرد همچنین در بخش سازه‌ای نیز روش‌هایی به کشاورزان پیشنهاد ‌شود که حداقل ضرر را از نظر مسائل زیست‌محیطی و به خصوص پدیده فرونشست داشته باشد.

مهندس علیرضا منتظرین از سازمان نقشه‌برداری نیز ضمن ارائه فعالیت‌های صورت گرفته در سازمان متبوع خود در خصوص بررسی فرونشست در دشت‌های کشور، خاطر نشان کرد: مشاهدات سازمان نقشه‌برداری در مورد

پدیده فرونشست در دشت‌های کشور از چند سال پیش آغاز شد که به دلیل مشخص نبودن بودجه مورد نیاز، بررسی مشاهدات فرونشست با روند مناسبی ادامه نیافت.

وی افزود: با این حال 150 ایستگاه ژئودینامیک سراسری در کشور تاسیس شد که از داده‌های دریافت شده از این ایستگاه‌ها برای بررسی‌ مسائل موجود در  فرونشست نیز استفاده خواهد شد.

منتظرین با بیان این که نصب دستگاه‌های ژئودینامیک و تاسیس ایستگاه‌های مورد نظر هزینه بسیار بالایی را دارد، تاکید کرد: برنامه‌های برای تاسیس ایستگاه‌های ژئودینامیک در دیگر نقاط کشور در دستور کار قرار دارد که این امر همکاری دیگر ارگان‌های مرتبط را طلب می‌کند.

وی یادآور شد: در صورت تدوین و ارائه برنامه‌ها و راهکارهای مقابله با فرونشست در دشت‌ها و نقاط بحرانی فرونشست، می‌توان نسبت به درخواست بودجه برای بررسی بیشتر آن اقدام کرد.

مهندس فتحی نماینده سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز از تکمیل اطلاعات آلاینده‌های 36 دشت مربوط به 11 استان کشور خبر داد و گفت:  نمونه‌برداری از آلوده کننده‌های آب‌های زیرزمینی برای بررسی آلاینده شهری و صنعتی با هدف پهنه‌بندی آلاینده‌های مختلف در دشت‌ها و مدل‌سازی آلاینده‌ها و پیشنهاد طرح‌های مناسب برای جلوگیری از توسعه بیشتر این آلاینده‌ها و در نهایت تدوین پیش‌نویس قانون جلوگیری از آلودگی آب‌های زیرزمینی در دستور کار این سازمان قرار دارد.

در پایان مهندس بلورچی رئیس کارگروه و مجری فنی طرح بررسی مخاطرات ناشی از فرونشست زمین به معرفی وب سایت فرونشست پرداخت و گفت: وب سایت فرونشست با هدف جمع‌آوری اطلاعات و دستاوردهای موجود در پدیده فرونشست و امکان دسترسی عمومی به آن به صورت وابسته به سایت سازمان سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور طراحی و راه‌اندازی شده است.

وی تصریح کرد: معرفی کار گروه، شرح خدمات، اخبار، گزارش‌های تصویری، رفتارسنجی، مقالات، نقشه‌ها، اعضاء و آموزش مفاهیم فرونشست از بخش‌های مختلف این وب سایت است که با آدرس   قابل دسترسی برای همگان است.

http://subsidence.gsi.ir

 

کلید واژه ها: تهران


نظر شما :