الگوی لرزه خیزی در جهان

۰۴ مهر ۱۳۹۰ | ۰۵:۵۲ کد : ۵۵۶۸ رويدادهاى زمين و معدن
تعداد بازدید:۱۴۵
براساس نظریه زمین ساخت صفحه ای باید انتظار داشت که توزیع زمین لرزه ها در جهان تصادفی نباشد و...
براساس نظریه زمین ساخت صفحه ای باید انتظار داشت که توزیع زمین لرزه ها در جهان تصادفی نباشد و در منطقه هایی که محل رها شدن انرژی است متمرکز باشند. با مشخص کردن مرکز زمین لرزه های به وقوع پیوسته در جهان بر روی نقشه ای که مرز این صفحه ها را نشان می دهد می توان تصویری از الگوی لرزه خیزی جهان به دست آورد(شکل 23). از بر هم قرار گرفتن مرز صفحه ها و محل وقوع زمین لرزه ها در سطح جهان مشخص می شود که بیش از 80% زمین لرزه ها در کمربندهای نسبتا باریکی در امتداد دراز گودالها یا محل فرورانش صفحه ها، پشته ها و یا محل سایش صفحه ها روی می دهد. وارسی دقیق تر ویژگی زمین لرزه ها در هر یک از این مناطق نشان می دهد که بسته به نوع صفحه ها( اقیانوسی یا قاره ای) و چگونگی حرکت آنها نسبت به یکدیگر( واگرا، همگرا وسایش)، ویژگی زمین لرزه هایی که به وقوع می پیوندد متفاوت می باشد. این ویژگیها در جدول 2 آورده شده اند. نگاهی دقیقتر به نقشه شکل 23 مشخص می سازد که علاوه بر زمین لرزه هایی که در مرز صفحه ها متمرکز شده اند، تعداد قابل توجهی از زمین لرزه ها نیز در درون صفحه ها و دور از مرز صفحه ها اتفاق می افتند. این زمین لرزه ها به عنوان زمین لرزه های درون صفحه ای در پاره ای از مناطق جهان نقش مهمی در شکل دادن به الگوی لرزه خیزی به عهده دارند. البته با نظریه زمین ساخت صفحه ای همیشه نمی توان تصویر مناسبی از وقوع این زمین لرزه ها را ارئه داد، در این موارد از سایر نظریه های معتبر می توان استفاده کرد. یکی از این نظریه ها، پس از وقوع زمین لرزه 1906 سانفرانسیسکو و آثار به جای مانده از آن مطرح شد. این نظریه را می توان در پنج بند بیان کرد: ترک خوردن سنگها که باعث زمین لرزه های زمینساختی می شود، نتیجه وارد آمدن نیروهایی بیش از توان سنگها است. جابجایی در سنگها به هنگام ظهور ترکها ناگهان ایجاد نمی شود، بلکه حداکثر جابجایی طی مدتی کم و بیش طولانی و به تدریج ایجاد خواهد شد. تنها انتقالی که به هنگام وقوع زمین لرزه ها ایجاد می شود، باز پس زدنهای ناگهانی دو طرف ترکها در راستای رها ساختن نیروها است. این جابجایی تا چند کیلومتری گسترش پیدا می کند.  ارتعاشهای زمین لرزه از سطح این ترکها آغاز می شود. درست پیش از آغاز گسیختگی در سنگها، انرژی که توسط رویداد رها خواهد شد درسنگ ذخیره شده است.  با استفاده از این نظریه و سایر نظریه ها معتبر می توانیم رویداد زمین لرزه ها در نقاطی دور از محل برخورد صفحه های سنگ کره را توجیه کنیم.
شکل(23): نمایش توزیع حرکت صفحه های سنگ کره. مرز این صفحه ها انطباق خوبی را با مرکز بیشتر زمین لرزه ها نشان می دهد.

 

محسن مظفری افشار

کلید واژه ها: سایر موارد


نظر شما :