<FONT color=black>زمین شناسی، جایگاه و اهمیت آن</FONT>

۲۸ خرداد ۱۳۸۳ | ۰۷:۵۱ کد : ۹۱۰ رويدادهاى زمين و معدن
تعداد بازدید:۲۵۳
<P dir=rtl><SPAN lang=AR-SA dir=rtl style="FONT-SIZE: 11pt; FONT-FAMILY: Tahoma; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA">شاید این ادعا که زمین</SPAN><SPAN lang=AR-SA dir=

<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

شاید این ادعا که زمین شناسی در این برهه از تاریخ بشر، بیش از سایر علوم در مقیاس جهانی با روند تحولات تاریخی و تمدن جوامع بشری ارتباطی تنگاتنگ و نقشی تعیین کننده دارد، در نگاه اول تا حدی اغراق آمیز به نظر برسد، اما تأملی بر دلایل این مدعا و مسایل مبتلا به جوامع کوچک و بزرگ بشری در بعد جهانی می تواند روشنگر باشد. بشر در دهه اول سده بیست‌ویکم با مشکلات و مسایل مختلفی درگیر است که اکثر قریب به اتفاق آنها به‌گونه‌ای مستقیم یا غیرمستقیم با علم و فنون وابسته به زمین‌شناسی سروکار دارد که در زیر چکیده‌وار به برخی از موارد مهم تر آنها اشاره می‌شود.

اولین مشکل عمده بشر که در رأس تمام مسایل دیگر قرار داشته و تمدن جوامع پیشرفته جهان به آن گره خورده است، دستیابی به منابع مختلف زمین است. منابع زمین اعم از سوختهای فسیلی و هسته‌ای و منابع فلزی و غیر‌فلزی، ثروت طبیعی و خدادادی هر ملت و کشوری را تعیین می‌کند. کشور‌هایی که به‌دلیل نبود و یا نیاز بیش از تولید خود نیازمند دستیابی به این منابع هستند، به روشهای قهری همچون جنگ‌افروزی و چپاول، شورش و آشوب، و یا حتی روشهای تحمیلی مانند استعمار و استثمار دست یازیده‌اند تا از جریان بی‌وقفه منابع، حتی از دورترین نقاط جهان به کشور خود اطمینان داشته باشند. بخش بزرگی از تاریخ بشر را این‌گونه حوادث تشکیل می‌دهد و این شاید تنها دلیل مشترک تمام جنگ‌افروزان و فتنه‌انگیزان بزرگ جهان برای برپایی این همه قتل و غارت و آشوب در تاریخ بشر باشد. در هر حال منابع زمین، چگونگی تشکیل، و توزیع آنها، همه در قلمرو علم زمین‌شناسی قرار دارد و این اولین دلیل اهمیت فوق‌العاده این علم به‌شمار می‌آید.

          امروزه دستیابی به منابع آب قابل مصرف به منازعه‌ای جدی میان ملل مختلف بدل شده است. بسیاری از تحلیل‌گران سیاسی و اجتماعی بر این باورند که در آینده‌ای نه چندان دور جنگهای بسیار زیادی بر سر دستیابی به منابع آب میان کشورهای مختلف به راه خواهد افتاد. در همین منطقه خودمان ایجاد چند سد، منازعاتی را میان ترکیه، سوریه، عراق، اردن، افغانستان و ایران به راه انداخته است که سیاسیون را برای حل این مشکلات پیوسته از کشوری به کشور دیگر کشانده می‌شوند. زمین‌شناسی تنها علمی است که با منابع سطحی و منابع زیر‌زمینی آب سروکار دارد که این مطلب نیز اهمیت این رشته را دو‌چندان می‌کند.

          از جمله مسایلی که بشر امروزه در بعدی جهانی با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند و از نگرانیهای عمده وی به شمار می‌آید، مسایل زیست‌محیطی است، آلودگی منابع آب، هوا و خاک، سوراخ شدن لایه اوزون، کویرزایی، در خطر افتادن تنوع زیستی، پدیده النینو، گازهای گلخانه‌ای و گرم شدن جهان در صدر مسایل بین‌المللی قرار داشته و کمیسیونها، کنفرانسها، کنگره‌ها و همایشهای بین‌المللی زیادی در چند دهه اخیر برای پرداختن به این موضوعات در نقاط مختلف جهان برپا شده است. زمین‌شناسی زیست‌محیطی تنها رشته‌ای است که بسیاری از این مسایل و مشکلات را در چارچوبی جهانی و در ارتباط با پویایی محیط‌های مختلف زمین‌شناختی بررسی می‌کند که این مطلب نیز جایگاه این رشته را به گونه‌ای ویژه از دیگر رشته‌ها جدا می‌کند.

          بشر از همان بدو پیدایش خود بر روی زمین با آنچه که به بلایای طبیعی شهرت یافته است، دست به گریبان بوده است. پدیده‌هایی همچون زلزله، آتشفشانی، سیل، رانش زمین و دیوبادهای غول‌آسا به همان آسانی که چند هزار سال پیش می‌توانستند شهر و یا دهکده‌ای را درنوردیده و ویران نمایند، امروزه نیز توانایی فاجعه‌آفرینی دارند. زمین‌شناسی تنها علمی است که به گونه‌ای ریشه‌ای به بررسی علل و عوامل این حوادث و چندوچون رخداد آنها می‌پردازد. در واقع زمین‌شناسی تنها سلاح مؤثر بشر برای رویارویی با این پدیده‌های طبیعی می‌باشد و این نیز بر اهمیت چندگانه این رشته از علوم پایه می‌افزاید.

          با توجه به آنچه که در بالا گفته شد، در‌می‌یابیم این ادعا که زمین‌شناسی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین رشته‌های مورد نیاز بشر عصر حاضر است، چندان دور از واقعیت نمی‌باشد و این واقعیتی است که جوامع پیشرفته به خوبی به آن واقف بوده و زمین‌شناسی در این کشورها در جایگاه واقعی خود قرار دارد. پرسشی که باقی می‌ماند این است که چرا زمین‌شناسی به رغم این درجه از اهمیت در کشور ما تا بدانجا کم‌اهمیت جلوه داده شده است که، فرزندان این مرزوبوم در کلاسهای زمین‌شناسی دبیرستان به مطالعه ریاضی و زیست‌شناسی می‌پردازند و یا ضریب آن در بسیاری از رشته‌ها صفر می‌باشد و بالاخره بیشتر دانشجویان ورودی به این رشته در صف آخر پذیرفته‌شدگان کنکور قرار داشته و انتخاب این رشته نیز نه از روی علاقه بلکه صرفا راهی برای عبور از قلعه هزارتوی کنکور بوده است.

 

 

 

کلید واژه ها: سایر موارد


نظر شما :