قوانین برنامه چهارم توسعه در بخش محیط زیست

<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

حفظ محیط زیست

7   ماده 56

 دولت موظف است، براى تسریع در اجراى برنامه عمل حفاظت و بهره‌بردارى از تنوع زیستى کشور, هماهنگى لازم را بین دستگاه‌هاى ذى‌ربط ایجاد نماید. شاخصهاى تنوع زیستى کشور مى‌بایست تا پایان برنامه چهارم به سطح استانداردهاى جهانى نزدیک شود و وضعیت مناسب یابند.

7   ماده 59

سازمان مدیریت و برنامه‌ریزى کشور مکلف است، با همکارى سازمان حفاظت محیط زیست و سایر دستگاه‌هاى مرتبط، به منظور برآورد ارزشهاى اقتصادى منابع طبیعى و زیست‌محیطى و هزینه‌هاى ناشىاز آلودگى و تخریب محیط زیست در فرایند توسعه و محاسبه آن در حسابهاى ملّى, نسبت به تنظیم دستورالعمل‌هاى محاسبه ارزشها و هزینه‌هاى موارد داراى اولویت از قبیل: جنگل, آب, خاک، انرژى, تنوع زیستى و آلودگى‌هاى زیست ‌محیطى در نقاط حساس اقدام، و در مراجع ذى‌ربط به تصویب برساند. ارزشها و هزینه‌هایى که دستورالعمل آنها به تصویب رسیده، در امکان‌سنجى طرحهاى تملک دارایى‌هاى سرمایه‌اى در نظر گرفته خواهد شد.

7   ماده 60

دولت موظف است، به منظور تقویت و توانمندسازى ساختارهاى مرتبط با محیط زیست و منابع طبیعى، ساز و کارهاى لازم را جهت گسترش آموزشهاى عمومى و تخصصى محیط زیست، در کلیه واحدهاى آموزشى و مراکز آموزش عالى، حمایت از سرمایه‌گذارى در بخش محیط زیست و منابع طبیعى، ایجاد تقویت ساختارهاى مناسب براى فعالیتهاى زیست‌محیطى، در دستگاه‌هاى اثرگذار بر محیط زیست، تنظیم و برقرار نماید.

7   ماده 61

دولت مکلف است، که در طول برنامه چهارم اقدامهاى ذیل را به عمل آورد:

الف:    طرح خوداظهارى براى پایش منابع آلوده‌کننده را آغاز نماید. کلیه واحدهاى تولیدى, خدماتى و زیربنایى باید بر اساس دستورالعمل سازمان حفاظت محیط زیست نسبت به نمونه‌بردارى و اندازه‌گیرى آلودگى‌ها و تخریبهاى خود اقدام و نتیجه را به سازمان مذکور ارائه دهند. واحدهایى که تکالیف این بند را مراعات ننمایند، مشمول ماده (30) ”قانون نحوه جلوگیرى از آلودگى هوا مصوب3/2/1374“ خواهند بود.

ب:  به منظور جلوگیرى از افزایش بى‌رویه مصرف سموم دفع آفات نباتى و کودهاى شیمیایى، اتخاذ روشى نماید که موجبات استفاده بیشتر از کود کمپوست و مبارزه بیولوژیک، به تدریج فراهم شود. ضوابط ورود, ساخت, فرمولاسیون و مصرف کودهاى شیمیایى و سموم دفع آفات نباتى از جهت تأثیرات زیست‌ محیطى را توسط وزارتخانه‌هاى جهاد کشاورزى، بهداشت، درمان و آموزش پزشکى، سازمان حفاظت محیط زیست، و مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتى ایران تهیه و به تصویب هیئت وزیران برساند.

ج:  ارائه برنامه مدیریت پسماندهاى کشور و اتخاذ روشى که با همکارى شهردارى‌ها, بخشدارى‌ها، دهیارى‌ها در وهله اول در سه استان مازندران, گیلان و گلستان اجرا شود، به طورى که در پایان برنامه چهارم, جمع‌آورى, حمل و نقل, بازیافت و دفع کلیه پسماندها با روشهاى فنى زیست‌محیطى و بهداشتى انجام شود. همچنین ضمن تأمین اعتبارات لازم, کلیه شبکه‌ها و تأسیسات جمع‌آورى و تصفیه فاضلاب در دست اجراى استانهاى خوزستان، گیلان, مازندران, گلستان و تهران و شهرهاى مراکز استانها را تکمیل و به مرحله بهره‌بردارى رسانده و مطالعات سایر شهرها را انجام و با توجه به اولویت به مرحله اجرا برساند.

7   ماده 62

دولت مکلف است:

الف:    در طول برنامه چهارم، میزان آلودگى هواى شهرهاى تهران, اهواز, اراک, تبریز, مشهد, شیراز, کرج و اصفهان را در حد استاندارد مصوب شوراى عالى حفاظت محیط زیست کاهش دهد.

      آیین‌نامه اجرایى این بند، توسط سازمان حفاظت محیط زیست, سازمان مدیریت و برنامه‌ریزى کشور و وزارتخانه‌هاى نفت, صنایع و معادن, بهداشت, درمان و آموزش پزشکى، راه و ترابرى و کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران رسانده شود.

ب:  در طول برنامه چهارم، تمهیداتى اتخاذ کند که کلیه خودروها و موتورسیکلت‌هاى فرسوده کشور از رده خارج شوند.

7   ماده 63

دولت موظف است حداکثر تا پایان سال اول برنامه چهارم، به منظور ساماندهى و جلوگیرى از آلودگى و تخریب سواحل، با اولویت دریاى خزر, طرح جامع ساماندهى سواحل که متضمن اقدامهاى ضرورى همچون: تعیین و آزادسازى حریم, استقرار مدیریت یکپارچه سواحل, ضوابط و استانداردهاى زیست‌محیطى و دریانوردى, صیادى و آبزى پرورى، بازبینى و اصلاح و تکمیل قوانین و مقررات را همراه با تعیین مسئولیت دستگاه‌هاى ذى‌ربط در زمینه سیاست‌گذارى, اجرا و نظارت، تدوین نماید.

تبصره- دولت موظف است کلیه وزارتخانه ها و مؤسسات دولتى را به شکلى ساماندهى نماید که تا پایان برنامه چهارم، عقب نشینى شصت (60) متر حریم دریا صددرصد (100%) انجام پذیرد.

آیین‌نامه اجرایى این ماده توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزى کشور, سازمان حفاظت محیط زیست, وزارتخانه‌هاى مسکن و شهرسازى, کشور, جهاد کشاورزى, راه و ترابرى, نیرو و عندالزوم سایر دستگاه‌هاى ذى‌ربط تهیه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.

7   ماده 64

سازمان حفاظت محیط زیست، مکلف است:

الف:    در راستاى ارتقاى آگاهى‌هاى عمومى و دستیابى به توسعه پایدار به منظور حفظ محیط زیست و با تأکید بر گروههاى اثرگذار و اولویت‌دار از ابتداى برنامه چهارم توسعه اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى جمهورى اسلامى ایران،آیین نامه اجرایى مربوط را با پیشنهاد شوراى عالى حفاظت محیط زیست به تصویب هیئت وزیران برساند. کلیه دستگاه‌هاى ذى‌ربط, رسانه‌هاى دولتى و صدا و سیماى جمهورى اسلامى ایران ملزم به اجراى برنامه‌هاى آموزشى بدون دریافت وجه موضوع این ماده قانونى مى‌باشند.

ب:  نظام اطلاعات زیست‌‌محیطى کشور را در سطوح منطقه‌اى، ملّى و استانى تا پایان سال اول برنامه چهارم ایجاد نماید تا زمینه پایش، اطلاع‌رسانى و ارزیابى زیست‌محیطى فراهم گردد. دستگاه‌هاى ذى‌ربط مکلف‌اند، در تدوین و اجرایى نمودن این نظام همکارى نمایند.

7   ماده 65

دولت موظف است نسبت به تدوین اصول توسعه پایدار بوم‌شناختى، به ویژه در الگوهاى تولید و مصرف و دستورالعملهاى بهینه‌سازى مربوطه اقدام نماید. دستگاه‌هاى مرتبط موظف به رعایت اصول و دستورالعملهاى مذکور در طرحها و برنامه‌هاى اجرایى خود مى‌باشند.

7   ماده 66

کلیه دستگاه‌هاى اجرایى و مؤسسات و نهادهاى عمومى غیر دولتى موظف‌اند، جهت کاهش اعتبارات هزینه‌اى دولت, اعمال سیاستهاى مصرف بهینه منابع پایه و محیط زیست, براى اجراى برنامه مدیریت سبز شامل: مدیریت مصرف انرژى, آب, مواد اولیه و تجهیزات (شامل کاغذ), کاهش مواد زائد جامد و بازیافت آنها (در ساختمانها و وسایط نقلیه)، طبق آیین‌نامه‌اى که توسط سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزى کشور با همکارى دستگاه‌هاى ذى‌ربط تهیه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید, اقدام نمایند.

7   ماده 67

الف:    برنامه مدیریت زیست بومى در زیست‌بومهاى حساس، به ویژه دریاچه ارومیه، تهیه و به مرحله اجرا در مى‌آید. سازمان حفاظت محیط زیست با همکارى سازمان مدیریت و برنامه‌ریزى کشور و وزارتخانه‌هاى نیرو و جهاد کشاورزى، آیین‌نامه اجرایى این ماده را تهیه و به تصویب هیئت وزیران مى‌رسانند.

ب:  به منظور جلوگیرى از شکار بى‌رویه و نابودى تنوع‌زیستى، دولت مکلف است با همکارى مراجع ذى‌ربط در نیروهاى مسلح جمهورى اسلامى ایران ترتیبى اتخاذ نماید تا ضمن محدود کردن پروانه حمل اسلحه شکارى و بازنگرى در ضوابط صدور پروانه‌هاى مذکور، تعداد سلاحهاى شکارى را متناسب با جمعیت قابل برداشت از حیات وحش به تشخیص سازمان حفاظت محیط زیست برساند و نسبت به جمع آورى سلاحهاى غیرمجاز تا پایان برنامه چهارم اقدام نماید.

7   ماده 68

الف:    دولت موظف است طرح حفاظت, احیا, بازسازى ذخایر و رفع آلودگى و شیوه‌هاى بهره‌بردارى پایدار از محیطهاى دریایى کشور، تا پایان سال اول برنامه چهارم توسعه اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى جمهورى اسلامى ایران را تهیه و به مرحله اجرا گذارد.

ب:  به دولت اجازه داده مى‌شود، با رعایت اصول (72) و (85) قانون اساسى جمهورى اسلامى ایران براى تقلیل آلاینده‌هاى وارد به محیط زیست و تخریب آن، "صندوق ملّى محیط زیست" وابسته به سازمان حفاظت محیط زیست را تأسیس کند. منابع مورد نیاز صندوق یاد شده براى انجام فعالیتهاى مذکور از طریق کمکهاى بخش غیر دولتى داخلى و خارجى تأمین مى‌گردد. اساسنامه صندوق ملّى محیط زیست مشترکاً توسط سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت امور اقتصادى و دارایى و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزى کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.

ج:  وزارت جهاد کشاورزى موظف است، به منظور تعیین تکلیف نهایى و تثبیت مالکیت دولت بر عرصه‌هاى منابع ملّى و دولتى, تا پایان برنامه چهارم، نسبت به اتمام عملیات ممیزى و تفکیک منابع ملّى و دولتى از مستثنائات و اشخاص اقدام کند. سازمان ثبت اسناد و املاک کشور باید تا صدور اسناد, نقشه‌هاى اراضى منابع ملّى و دولتى را به عنوان اسناد رسمى پذیرفته و آنها را ملاک عمل قرار دهد.