اکتشافات طلا و عناصر همراه درمنطقه کلوجه شمال زنجان

نوع گزارش معرفى نواحى امید بخش
گروه اکتشافات فلزی
استان زنجان
نویسنده منوچهر سهیلی،مسلم قوام آبادی،سلیمان کوثری،محمد فراهانی
تاریخ انتشار ۲۳ تیر ۱۳۸۴

خلاصه توضیحات

محدوده اکتشافی گلوجه واقع در 35 کیلومتری شمال زنجان درسال 1382 طی اکتشافات ژئوشیمیایی ناحیه ای ورقه هشتجین شناسایی و به عنوان محدوده پتانسیل دار طلاو عناصر پاراژنز جهت اکتشافات عنومی (1:20000) معرفی گردید.

توضیحات

  چکیده محدوده اکتشافی گلوجه واقع در 35 کیلومتری شمال زنجان درسال 1382 طی اکتشافات ژئوشیمیایی ناحیه ای ورقه هشتجین شناسایی و به عنوان محدوده پتانسیل دار طلاو عناصر پاراژنز جهت اکتشافات عنومی (1:20000) معرفی گردید. عملیات اکتشافی عمومی شامل تهیه نقشه زمین شناسی معدنی،مطالعات ژئوشیمیایی بر مبناء نمونه های آبرفتی و کانی سنگین و حفر ترانشه و برداشت نمونه های مینرالیزه بوده که در محدوده ای به وسعت 70 کیلومتر مربع انجام گردیده است. A)X=255317.89,Y=4098465.68    Zone:39 B)X=255952.71,Y=4100983.07    Zone:39 C)X=264245.30,Y=4105415.30    Zone:39 D)=264255.88,Y=4108721.91      Zone:39     H)X=255917.89,Y=1098249.85   Zone:39 I)X=266069.59,Y=4110821.92   Zone:39 K)X=2684.3.28,Y=4110815.35   Zone:39   نتایج اکتشافی فوق الذکر به شناسایی حداقل 25 رگه کانی ساز درچندین محدوده که عیار طلا دربرخی نمونه ها که از رگه ها برداشت شده تا بیش از 5/24 گرم د رتن همراه با کانیهای اقتصادی دیگر شامل کالکوپیریت،گالن،اسفالریت،سروزیت،همی مورفیت،کوولیت،و غیره گردیده است. مکانیزم کانی سازی طلادر منطقه ازنوع هیدروترمال رگه ای با بافت استوک ورک(fissure filling)و کانی سازی جانشینی (Replacement mineralization) است که د رواحدهای سنگی ائوسن شامل واحدهای ولکانیکی از نوع آندزیت،بازالت،توفهای اسیدی،ایگنمبریت تشکیل گردیده است.مطالعات ژئوشیمیایی نشان می دهد که همبستگی شدیدی بین طلابا کانی های مس بویژه د ردره رشت آباد و کانسار مس رشت آباد و باکانی سازی سرب،روی،نقره،باریم،فلوریت و آرسنیک د رمحدوده های غرب کانسا ر رشت آباد(شمال شرق روستای آق کند) و حوضه آبگیر شمال روستای گلوجه و محدوده در ه قزل یوقوش است. ازمجموع تعداد 98 نمونه سنگی که از رگه ها و زون ها ی کانی ساز به صورت chip sample برداشت شده 3 نمونه بالای 5/0 گرم د رتن،5 نمونه بالای یک تا دو گرم درتن،2 نمونه تا 4گرم درتن،2 نمونه بین4 و 5 گرم درتن و2 نمونه بین  5 تا 1/13 گرم درتن طلا دارند.ا زمجموع 61 نمونه ای که ا زترانشه ها برداشت شده است 3/3 درصد آنها (2 نمونه)بیش از 5/0 تا یک گرم ،15 درصد (9 نمونه)بیش از 5/0 تا یک گرم،15 درصد(9 نمونه)1تا 2 گرم،7درصد (4 نمونه)بیش از 3 تا5 گرم درتن،5/6 درصد (4نمونه)بین 5 تا 10 گرم و 3/3 درصد (2 نمونه)بین 10تا5/24 گرم درتن طلا داشته اند. مطالعات کانی های سنگین انتشار طلای آزاد را در آبراهه های شمال روستای گلوجه در بیش از (12 نمونه) به همراه سینابر(14 نمونه)نشان می دهد،علاوه بر این کانی ها ی گالن،اسفالریت،همی مورفیت ،سروزیت،باریت و فلوریت که پاراژنزهای طلای اپی ترمال میباشند انتشار و انطباق جامعی با محدوده انتشار طلا و آنومالیهای عنصری دارند.منطقه از دو نوع توپوگرافی کاملامتفاوت برخوردار است.درنیمه جنوبی منطقه اکتشافی سطح توپوگرافی پست و سیستم آبراهه ای به سمت حوضه آبگیر زنجان رود منتهی میگردد ونیمه شمالی دارای توپوگرافی صعب العبور بوده و تنها دارای یک حوضه آبگیر رودخانه رشت آباد است که با اختلاف ارتفاع حدود 1000 متر به سمت شمال شرق به حوضه رودخانه قزل اوزن می پیوندند.چنین شرایط توپوگرافی سبب پیشرفت سطح فرسایش و ظاهرشدن اندیسهای پراکنده و بویژه کانسار رشت آباد د ردو طرف رودخانه رشت آباد گردیده و کانی سازیها از نظر عیار غنی تر ازنیمه جنوبی منطقه اکتشافی است که بدلیل عدم پیشرفت زیاد هنوز بخشهای اصلی کانی سازی د رنیمه جنوبی دست نخورده و پنهان باقی مانده است. نتایج اکتشافی حاضر نشان می دهد که محدوده گلوجه دارای پتانسیل بالایی ا زکانی سازی طلا،مس،سرب و روی است که نیاز به تنظیم برنامه اکتشافی بویژه درمحدوده های شمال گلوجه ،غرب کانسار رشت آباد و محدوده دره قزل یوقوش و چندین رگه پراکنده در منطقه که از پتانسیل بالای کانی سازی طلا برخوردار هستند ،می باشد. مطالعات زمین شناسی زمین شناسی عمومی منطقه جایگاه زمین شناسی محدوده مورد بررسی جزئی از ورقه یکصد هزارم هشتجین می باشد که از دیدگاه واحدهای زمین ساختی بخشی از زون ساختاری البرز-آذربایجان محسوب می شود و در یال جنوبی البرز قرار دارد. زمین ریخت شناسی منطقه ،سرزمین مرتفع و کوهستانی است.بلندترین نقطه آن که د رمنتهی الیه شمال خاوری می باشد بیش از 2600 متر و پست ترین آن که در منتهی الیه جنوب باختر قرار دارد حدود 1300 متر ا زسطح دریا افراز دارد .رود قزل اوزن که از مظاهر مهم ریخت شناسی منطقه محسوب می شود از شمال باختری به سوی جنوب خاوری د رجریان است.دره قزل اوزن نیز فرآیند همین رود می باشد.این رود در طول مسیرش زمین های دو سوی را چنان بریده است که گاه ارتفاع دو دیواره به بیش از چند صد متر می رسد. چینه شناسی کهن ترین سنگ نهشته های موجود سنگ آهک های سازند مبارک به سن کربونیفر می باشد که در شمال خاوری برونزد کم وسعتی از آن دیده می شود .هم چنین نهشته های کوارتزیتی متعلق به پرمین به همراه گدازه های اسپیلیتی که در منتهی الیه شمال خاوری رخنمون یافته اند ، در مجموع سنگ نهشته های دوران پارینه زیستی (Palezoic) را تشکیل می دهند. سنگ های دوران میان زیستی (Mesozoic) نیز اغلب ا زجنس آهک می باشند که متعلق به سیستم های ژوراسیک و کرتاسه هستند.برون زد این سنگ نهشته ها نیز کم وسعت وبیشتر درگوشه شمال خاوری در معرض دید قرار گرفته اند. بخش وسیعی از منطقه توسط سنگ نهشته های نوزیستی یا (Cenozoic) پوشیده شده اند.این سنگ ها که بیشتر شان به سیستم ائوسن تعلق دارند با کنگلومرا و متعاقب آن آهک شروع و سپس بوسیله سنگ های ولکانیکی و ولکاموکلاسیکی پوشیده می شوند.گدازه ها بیشتر ترکیب آندزیت تا آندزیتی بازالت دارند.ولی به ندرت سنگ های اسید تر چون داسیت و داسیت آندزیتی این مجموعه را همراهی می نمایند.سنگ های متعلق به سیستم اولیگوسن ؟ نیز ولکانیکی و ترکیب متوسط تا اسید دارند. نئوژن  : سنگ نهشته های این زمان اکثرا رسوبی و متعلق به دریاهای کم عمق می باشند.این سنگ نهشته ها که در جنوب باختری بیشتر رخنمون دارند  ردیفی از مارن،ماسه سنگ و کنگلومرا را تشکیل داده اند. ماگماتیسم همانطور که در مبحث چینه شناسی بیان شد سنگ های سیستم ائوسن و الیگوسن ؟ را سنگ های ولکانیکی تشکیل داده اند .لذا در این برهه از زمان فعالیت های ولکانیکی در این منطقه مانند دیگر نواحی زون ساختاری البرز –آذربایجان شدت داشته و در پی عملکرد فازهای آلپین پایانی توده های نفوذی با ترکیب کوارتز مونزونیت،گرانودیوریت و گرانیت بصور مختلف در سنگ های ائوسن –الیگوسن ؟جایگزین گردیده اند.   دگرگونی نشانه ای از دگرگونی ناحیه های د رمنطقه دیده نشده و اثر دگرگونی مجاورتی نیز با توجه به اینکه این سنگ های در برگیرنده توده های نفوذی از نوع گدازه و توف های وابسته می باشند.کانیهای متشکله آنها در برابر حرارت توده های نفوذی جایگزین شده پایدار و مقاوم بوده و واکنش شیمیایی چندانی که به تبع آن کانی زایی جدید حاصل آید دیده نمی شود و در صورت تشکیل ،ضعیف و ناچیز می باشند به نحوی که بسهولت و با چشم غیر مسلح قابل رویت نیستند. تکتونیک و زمین ساخت حرکات اواخر کرتاسه باعث بالا آمدن سنگ نهشته های کرتاسه و کهن تر از آن گردیده و پیشروی دریای پالئوژن بویژه ائوسن ،سنگ نهشته های این عهد با پایه کنگلومرایی رخنمون هایی کهن تر را می پوشانند و تکرار گدازه ها و توف ها خود نشانه ای ا زناآرامیهای تکتونیکی بوده به نحوی که نهایتا درپی عملکرد فاز پیریه(آلپاین میانی)تماما چین می خورند و از آب خارج می گردند.نهشته های دریای کم عمق نئوژن که بیشتر تخریبی تبخیری می باشند با ناپیوستگی سنگهای قدیمتر و پالئوسن را نیز می پوشانند .در رابطه با عملکرد فاز آلپاین میانی،توده های نفوذی چندی نیز در سنگ نهشته ها ی ائوسن-الیگوسن ؟جایگزین می گردند. زمین شناسی اقتصادی جایگزینی سنگهای نفوذی با اشکال متفاوت در بعد ائوسن سبب دگرسانی های موجود و نهایتا کانی رانیهای پراکنده ای در سنگ های ولکانیکی،ولکانوکلاستیک ائوسن گردیده اند.در اثرپدیده های گرمابی مرتبط با این توده ها –کانی های گالن،مس،اسفالریت،طلا ،فلوئورین ،تترائدریت،منیتیت و هماتیت در سنگهای میزبان تشکیل گردیده اند.این کانه ها گاه تا حد کانسار ولی بیشتر به صورت اثر و نشانه دیده می شوند. زمین شناسی محدوده مورد بررسی (نقشه پیوست شماره 2) موقعیت زمین شناسی محدوده محدوده مورد بررسی که در شمال،شمال باختری شهر زنجان قرار دارد پهنه ای است کوهستانی به مساحت 70 کیلومتر مربع که از دید زون های ساختاری ایران زمین جزئی از زون البرز-آذربایجان محسوب می شود که بخشی از یال جنوبی البرز را ساخته اند. ریخت شناسی پهنه مورد بررسی در یک دید اجمالی دارا ی دو نوع توپوگرافی می باشد(عکس شماره 2-1) الف) بخش شمال- شمال خاوری: این بخش که در اصل دره ای است با طول 9 کیلومتر که پهنای دو سوی آن به 5 کیلومتر می رسد ،آبراهه های منشعب از دو یال پس از بهم پیوست رودخانه رشت آباد را با روند شمال خاوری می سازد.رودخانه یاد شده از سرچشمه های رود قزل اوزن می باشد.پست ترین نقطه این دره که شمال خاوری روستای رشت آباد است در حدود 1180 متر و مرتفع ترین آن که قله کوه کیتی داغ واقع در منتهی الیه شمال غربی می باشد 2505 متر از سطح دریا ارتفاع دارد.   با توجه به وضع توپوگرافی خاص و نیز نزدیکی به کوه های البرز( به نحوی که فاصله هوایی آن با بندر انزلی که در شمال آن واقع است از 40 کیلومتر بیشتر نیست)سبب گردیده که د ربیشتر ایام سال خصوصا در ساعات اولیه روز مه غلیظی دره را بپوشاند و وجود  بخار آب زیاد خود سبب ایجاد پوشش گیاهی،درخت،درختچه و بوته نموده به گونه ای که دره مذکور خصوصا در ترازهای بالایی کم وبیش به حالت جنگلهای تنک در آمده است ب)بخش میانی و جنوبی پهنه: اصولا نسبت به بخش اول مرتفع و تا حدی مسطح می باشد .ارتفاعات موجود غالبا بلندی چندانی ندارند.پستترین زمین ها حدود 1800 متر و بلندترین قله ها 2200 متر از سطح دریا ارتفاع دارند.در حد فاصل ،پهنه های آبرفتی تشکیل گردیده و همین امر سبب شده که این بخش بیشتر به حالت تپه ماهور تظاههر نماید.پهنه ها ی آبرفتی یاد شده امروز به صورت زمین های زراعی درآمده اند و در اطراف آنها نیز روستاهای متعدی شکل گرفته اند.کوه دام یاقا معروف ترین کوه در این بخش می باشد. چینه شناسی محدوده محدوده اکتشافی گلوجه تماما توسط سنگ های ولکانیکی و ولکانوکلاستیکی پوشیده شده که جزئی از سنگ های آتشفشانی البرز باختری یا زون ساختاری البرز-آذربایجان محسوب می شوند.سنگ های یادشده ترکیب متفاوت دارند.رخساره آنها از گدازه تا آذرآواری تغییر ممی کنند.ترکیب آنها متوسط تا اسید است.این تغییر معرف فازهای ولکانیکی متعدد است و شدت و ضعف فوران مواد مذاب دال بر نا آرامی های ساختاری دارد.در این سنگ ها از قدیم به جدید واحدهای سنگ چینه ای به شرح ذیل تشخیص داده شده است. واحدهای سنگ چینه ای E1 سنگ نهشته های این واحد که در سطوح وسیعی ا زمحدوده رخنمون یافته اند بیشتر ردیفی ا زسنگ های آذرآواری (توف)شیشه ای می باشند که در سطح هوازده به رنگهای ارغوانی تا سیاه و گاه سبز و بندرت قرمز،با لایه بندی منظم دیده می شوند(مشخصات میکروسکپی این سنگها در نمونه شماره 374 R   در بخش ضمیمه بیان شده است).همراه این سنگ ها و بصورت بین لایه های گدازه های آندزیتی –بازالتی با رنگ تا هوازده تیره قرار دارند.ستبرای این میان لایه ها گاه به 5/2 تا 3 متر هم می رسد.این گدازه ها پورفیروتیک می باشند و بلورهای فلدسپات که بیشترین درشت بلورها را ساخته اند اکثرا متحمل پدیده دگرسانی از نوع اپیدوتی –کلریتی شدن گردیده اند.درمیانه و منتهی الیه جنوب باخترینقشه به حجم این آندزیت بازالت  ها افزوده شده به نحوی که رخنمون دیگر به شکل میان لایه نمی باشد.وجود نهشته های کوچک و بزرگی را تشکیل داده اند .در متن نقشه سنگهای اخیر با علامت Eab  معرفی شده اند(مشخصات سنگ شناختی و میکروسکپیاین واحد فرعی د ربخش ضمیمه به شماره نمونه های R108 و R102 معرفی شده اند). با توجه به ماهیت سنگ شناختی متاسفانه دلیل مستدلی که بر اساس آن سن این واحد سنگی را بتوان تشخیص داد یافت نگردید اما با توجه به اینکه ادامه این واحد د رنقشه زمین شناسی 1:100000 هشتجین به ائوسن نسبت داده شده،لذا د راین گزارش نیز سن این سنگ نهشته ها را به ائوسن نسبت داده ایم. واحد سنگ چینه ایEtb در شمال خاوری نقشه،در جنوب دره دشت آباد درصد سنگهای گدازه و توف تقریبا مساوی می باشد به نحوی که با توجه به مقیاس نقشه می توان پهنه های با نام Etb معرفی نموده که نمایانگر مجموعه تفکیک نشده ای از گدازه های بازالتی با توف های آندزیتی بازالتی می باشند.لذا سنگ های اخیر بصورت واحدی فرعی از سنگ نهشته های Et معرفی میگردد.ارتباط چینه ای واحد سنگ چینه ای اخیر با سنگ نهشته های جوانتر ا زجمله واحد سنگ چینه ای Ev به صورت ناپیوسته ولی همساز می باشد .عکس شماره 2-2 نمایی از تناوب بازالت و توفهای این واحد را نشان می دهد. واحد سنگ چینه ایEv سنگ نهشته ای این واحد د رمیانه شرقی و جنوب شرقی محدوده رخنمون دارند.این سنگ ها در سطوح هوازده به رنگ سبز تیره و در سطوح تازه شکست نیز به رنگ سبز تا سبز تیره دیده می شوند.جنس آنها غالبا از گدازه های آندزیتی  تا آندزیتی بازالت می باشد ولی به صورت میان لایه حاوی توف های اندزیتی است.اگر چه در بعضی ازرخنمون ها شیب آنها تا 40 درجه به سوی شمال –شمال شرق می باشد ولی در مجموع توده ای و بدو ن لایه بندی می باشند ،مگر جاهایی که جنس سنگ ا زگدازه به توف تبدیل می شود.گدازه ها بافت پورفیریتیک دارند و درشت بلور های آنها را پلاژیوکلازها و پیروکسن ها تشکیل داده اند.پلاژیو کلازها بیشتر از نوع بیوتیت تا لابرادور می باشند که گاه به طو ربخشی پدیده دگرسانی البیتی شدن،کلریتی شدن و کلسیتی شدن را تحمل نموده اند. پیروکسن ها اغلب ا زنوع کلینوپیروکسن می باشند ،این بلورها گاه به اپیدوت ،کلریت و همچنین کانی های اپک تبدیل شده اند(خصوصیات میکروسکپی این سنگ ها طی نمونه ها ی شماره 244A,244B,R211,R234وR173 د ربخش ضمیمه به تفصیل آمده است.سنگ نهشته هایی توفی همراه این واحد با رنگ هوازده سبز و  لایه بندی خوب بصورت بین لایه ای با گدازه های یاد شده در فوق دیده می شوند.در اثر فرآیندهای دگرسانی کانیهای مافیک موجود در این سنگها به اپیدوت و کلریت تبدیل شده اند. واحد سنگ چینه ایOlv سنگ  نهشته های این واحد که اکثرا از نوع گدازه با ترکیب آندزیت بازالت تا بازالت می باشند درغرب دره رشت آباد واقع د رشمال محدوده (د رکوه کیتی داغ )و نیز د رمنتهی الیه گوشه جنوب غربی منطقه رخنمون دارند درهر دو محل یاد شده این سنگ ها با ناپیوستگی همساز بر ترک نهشته های کهن تر قرار گرفته اند(عکس شماره 2-3) رنگ این سنگها در سطوح هوازده و فرسوده سبزتیر ه می باشد.در سطح شکسته شده نیز کم و بیش به همان رنگ است. بافت سنگ پورفیروتیک است،درشت بلورهای آن را پلاژیو کلازها و پیروکسن ها می سازند که در زمینه ای دانه ریز که حاوی شیشه نیز می باشند قرار دارند.در این سنگ گهگاه حفراتی دیده می شود که توسط ترکیبات ثانویه ا زجمله کلسیت پر شده اند.مرز این واحد با سنگ نهشته های زیرین بصورت ناپیوستگی همساز می باشد. کانیهای اصلی این سنگها را پلاژیوکلاز ،آمفیبول و پیورکسن می سازند.کانی های فرعی آن معمولا آپاتیت،کانیهای تیره و کانیهای حاصل از دگرسانی می باشند(مشخصات میکروسکپی این سنگ ها دربخش ضمیمه طی نمونه شماره R119 به تفصیل بیان شده است). واحد سنگ چینه ای OLv2 سنگ های سازنده این واحد را به توف های اسید با رخساره ایگنمبریت تشکیل داده اند.این سنگ ها که در میانه نقشه رخنمون یافته و سطح نسبتا وسیعی را پوشانیده اند ترکیب اسیدی داشته و بهمراه توف های یادشده میان لایه هایی ا زگدازه های ریولیتی تا ریوداسیتی را نیز بهمراه دارند.رنگ این واحد درسطوح هوازده معمولا خاکستری متمایل به سفید می باشد و با توجه به ماهیت آذرآواری آنها لایه بندی خوبی از خود نشان می دهند.گدازه ها دراثر تحمل فرآیندهای هوازدگی متحمل پدیده کائولینیتی شدن گردیده و     شاید رنگ سفید آنها معلول همین فرآیند بوده باشد.ایگنمبریت ها بواسطه مطبق بودن و نیز رنگ هوازده صورتی شان بسهولت قابل تشخیص می باشند(خصوصیات میکروسکپی این سنگها دربخش ضمیمه طی نمونه R258 به تفصیل شرح داده شده است). واحد سنگ چینه ایOL rv2 این سنگ نهشته ها د رشمال شرق روستای گلوجه و جنوب شرق روستای داش تپه رخنمون کم وسعتی را ساخته اند .بیشترین حجم این سنگها ا زنوع ریولیت و ریوداسیت می باشد.در سطوح هوازده بیشتر برنگ سفید تا خاکستری روشن دیده می شوند.در نمونه دستی بافت فوق العاده دانه ریزو تا حدی کریپتوکریستالین دارد و به نظر می رسد که بشدت از سیلیس غنی باشد ،لذا به همین جهت دراثر شکست لبه های تیز و برنده ایجاد می نماید .ا زاین سنگ به صورت پراکنده در واحدOLv2 نیز دیده می شود.ارتباط این واحد با سنگ نهشته های کهن تر بصورت ناپیوستگی همساز یا گسله می باشد (خصوصیات سنگ شناختی این سنگ ها در بخش ضمیمه طی نمونه شماره R253 به تفصیل بیان شده است) واحد سنگ چینه ای OLbv2 سنگهای تشکیل دهنده این واحد را بازالت هایی می سازند که در سطح هوازده به رنگ قهوه ای تیره دیده می شوند.گسترش این سنگ  ها کم و بهترین رخنمون از آنها را می توان د رکوه رام قایا مشاهده نمود.نقاط مرتفع این کوه را سنگ نهشته های این واحد می سازند.ارتباط این واحدبا سنگ نهشته ها ی زیرین که توف های ایگنمبریتی می باشند بصورت نا پیوسته ولی هم شیب است .ویژگی این واحد در نمونه دستی ،رنگ هوازده و پورفیری آن است که بلورهای درشت د رمتن دانه ریزیکنواختی قرار دارند.با توجه به مطالعات میکروسکپی درشت بلورهای یادشده بیشتر از نوع کانیهای پلاژیوکلاژ،پیروکسن می باشند که   بر اثر تحمل فرآیند دگرسانی بیشتر پیروکسن ها به کلریت و پلاژیوکلازها کلریتی و کلسیتی گردیده اند .(توصیف میکروسکپی سنگهای این واحد در بخش ضمیمه طی نمونه R254 ارائه گردیده است) واحد سنگ چینه ای OL1v3 توف های قطعه سنگی با رنگ هوازده خاکستری مایل به به سبز اجزاء اصلی سازنده این واحد را ساخته اند.سنگ ها ی مذکور که در جنوب روستای گلوجه رخنمون یافته اند شامل ردیفی منطبق با ضخامت هر لایه 2 تا 20 سانتیمتر است که شیب عمومی آنها به سوی جنوب تا جنوب باختری می باشد (خصوصیات میکروسکپی این سنگها د ربخش ضمیمه و با شماره نمونه R471 معرفی گردیده است.) واحد سنگ چینه ای OL2v3 سنگ نهشته های این واحد بیشتر ا زجنس ریولیت و ریوداسیت می باشند که با میان لایه هایی ازتوفهای اسیدی همراه هستند.این سنگ ها د رسطوح هوازده برنگ خاکستری تیره و در سطوح تازه شکست با رنگ خاکستری روشن متمایل به سبز کم رنگ دیده می شوند.این سنگ ها گسترش چندانی ندارندو فقط بطور محدود د رجنوب غربی روستای گلوجه رخنمون یافته اند. زمین شناسی ساختمانی-تکتونیک اظهارنظر د رخصوص سرگذشت تکتونیکی منطقه،ساختها و نوع نیروهای وارده و نیز زمان آنها به علت وسعت کم پهنه مورد مطالعه و نیز مجموعه سنگهای رخنمون یافته درآن که همگی از نوع ولکانیکی تخریبی می باشند آسان نمی باشد.لذا به ناچار بایستی در خارج از این پهنه و بیشتر به استناد ورقه یکصدهزارم هشتجین که محیط به این می باشد اظهارنظر نمود.ولی با توجه به ردیف و توالی سنگها ،درقدیمترین آنها که در شمال محدوده رخنمون یافته و بیشتر از لایه های توفی ساخته شده اند یک ساخت ناودیسی با روند محوری شرقی غربی و انحناء بسوی جنوب ایجاد گردیده است(عکس شماره 2-4) سنگ های جوانتر ا زجمله وواحد Ev با ناپیوستگی همساز بر روی واحد Et می نشیند.لذا یک جنبش کوهزاد در حد فاصل این دو واحد بایستی بوقوع پیوسته باشد که می توان آن را به گامه هایی  از فاز کوهزاد پیرنه نسبت داد. واحدها ی سنگ شناختی دیگر نیز با ناپیوستگی هم شیب به روی سنگ های کهن تر قرار گرفته اند.این واحد سنگ شناختی و مجموعه های جوانتر ازآن نیز به ائوسن بالایی و با تردید به اولیگوسن نسبت داده شده است. به هر حال پهنه مورد مطالعه به مانند نواحی مجاورش در فازهای کوهزاد الپاین میانی و سپس الپاین پایانی چین می خورند و کم وبیش توپوگرافی حاکم ،معلول فاز آخر می باشد،پس از آن زمان تا عهد حاضر با توجه به فعال بودن عوامل فرسایشی دشت های پوشیده ا زآبرفت ایجاد گردیده است.پیامد فازهای تکتونیکی ذکرشده گسلهای متعدد د رمنطقه بوجودآمده ،است.یکی از مهمترین این گسلها ،گسل رشت آباد معرفی شده است.این گسل با روند شرقی غربی ا زغرب معدن رشت آباد شروع شده و به طرف شرق تا روستای گلچین ادامه دارد(عکس شماره 2-5). زمین شناسی اقتصادی شواهد وقرائن حاکی از ان است که گستره مورد مطالعه ا زنظر معدنی ا زگذشته ای دور مورد توجه بوده است.وجود معدن مس قدیمی رشت آباد و همچنین نشانه هایی ا زحفاریها و پی جویی های انجام شده درمنطقه دال بر اهمیت این موضوع می باشد.لذا در ادامه بحث ،ابتدا به دگرسانی ها و سپس به وجود اندیسها و نشانه ها ی معدنی د رمنطقه می پردازیم.         دگرسانی دگرسانیهای گوناگونی د رگستره مورد مطالعه به چشم می خورد که بعضی ا زآنها همراه با کانی سازی است.از مهمترین دگرسانی های موجود درمنطقه باید به دگرسانی آرژیلیک و پروپلیتیک درمحدوده معدن مس رشت آباد اشاره کرد.این دگرسانی با ظهور کانیهای کلریت،اپیدوت،سریسیت و همچنین کائولینیت د رمحل مس رشت آباد شکل گرفته است.عامل این آلتراسیون محلولهای گرمابی هستند که در امتداد گسل رشت آباد نفوذ کرده و باعث تشکیل هاله دگرسانی د رسنگهای اطراف خود شده اند و د رنهایت باعث کانی سازی غالب مس و... د رسنگها گردیدهاند.شدت دگرسانی سنگها د راطراف رگه ها و رگچه های کانی ساز بیشتر می باشد وبا فاصله از رگه ها از شدت دگرسانی سنگهای همبر که غاالبا توفهای ارغوانی می باشند ،کمتر می شود .رگه های موجود درمحدوده معدن رشت آباد سیلیسی و دارای روند شمال شرق- جنوب غرب با شیب حدود 45 درجه به سمت جنوب می باشد.طول این رگه ها ا ز10 تا 200 متر می باشد که درخصوص مشخصات کامل آنها د رفصل پنجم ،عملیات مهندسی اکتشاف توضیح داده شده است. از دیگر دگرسانیهای مهم د رمحدوده مورد مطالعه دگرسانی شدید اکسید آهن و دگرسانی پروپلیتیک است که د رجنوب غرب روستای طاق کندی مشاهده می گردد(عکس شماره 6-2).این آلتراسیون در دیواره دره به خوبی مشخص می باشد در این زون دگرسانی کانی زایی پیریت دیده می شود.بطوریکه 5 تا 10 درصد حجم سنگ را پیریت تشکیل می دهد.این آلتراسیون د ردیواره دره اصلی و بستر آبراهه اصلی بخوبی قابل تشخیص می باشد .ادامه این زون آلتره احتمالا از طرفین توسط خاک و رسوبات برجا پوشیده شده است. نتایج XRD د رنمونه 400A نشان می دهد که علاوه بر کانی های پیریت ،کوارتز،کلریت،مسکویت(سریسیت و ژیپس)نیز یافت می گردد. درنتیجه دگرسانی غالب منطقه کلریتی شدن و سریسیتی شدن   .درنمونه 400PO که به منظور مطالعه کانی نگاری از این محدوده برداشت گردیده است تنها کانی پیریت را نشان می دهد که بطور بخشی واپاشی شده و کم و بیش به هیدروکسید آهن و ژوراسیت تبدیل شده است.علاوه بر این آثاری از ترکیبات سبز رنگ هیدروکربناته مس نیز د رسطح مقطع دیده می شود. در جنوب غرب روستای رشت آباد بویژه دردامنه شرقی کوه کیتی که سنگهای آن بیشتر ا زنوع توف و آندزیت می باشد،دگرسانی آرژیلیتی –کلریتی گسترده ای دیده می شود.وسعت محدوده دگرسان شده تقریبا به ده کیلومتر مربع می رسد. دراین محدوده تعداد رگه سیلیسی متعددی رخنمون دارند که بدلیل اینکه وسعت بعضی از آنها کم می باشد ،لذا از نظر مطالعه ا زاهمیت کمتری برخوردار است ولیکن دسته دیگری که وسعت بیشتری دارند(9 رگه)به دقت مطالعه و برروی آنها ترانشه حفر گردیده است.توضیح کامل آنها در فصل پنجم ،عملیات مهندسی اکتشاف آورده شده است. د ردامنه شمال شرقی کوه کیتی یعنی د رقاعده کنتاکت واحد OLV1 با مجموعه توف و آندزیتی ائوسن دگرسانی شدید و گسترده اکسید آهن (بصورت هماتیت)همراه با دگرسانی آرژیلیک دیده می شود(عکس شماره 2-7).وسعت تقریبی آلتراسیون به نیم کیلومتر مربع می رسد. موقعیت زون آلتره اخیر در امتداد گسل رشت آباد و معدن رشت آباد واقع شده است و احتمال می رود دگرسانی اخیر ناشی از نفوذ محلولهای گرمابی د رامتداد گسل رشت آباد د رمحدوده دگرسانی یادشده باشد. دگرسانی کائولینی بطور پراکنده د رسنگهای پیروکلاستیکی و اسیدی اطراف کوه دام قایا دیده می شود دگرسانی یادشده د رمجموعه سنگها و توف های اسیدی بیشتر به چشم می خورد.   کارهای اکتشافی قدیمی و معادن متروکه ا زمهمترین نشانه های معدنی د رمحدوده مورد مطالعه باید به معدن مس قدیمی رشت آباد اشاره کرد.با توجه به شواهد عکس هوایی از کار اکتشافی د رمعدن رشت آباد به قبل از سال 1347 بر می گردد.این معدن که در فاصله 5/1 کیلومتری جنوب روستای رشت آباد قرار گرفته است از طریق جاده خاکی که در دامنه دره اصلی روستای رشت آباد احداث شده قابل دسترسی می باشد.راه دسترسی به محل معدن از طریق روستای رشت آباد مالرود و به طول تقریبی 1500 متر می باشد.دراین معدن تعداد 2 تونل اصلی بطول 100تا 200 متر حفر گردیده است که دهانه آنها توسط واریزه ها پوشیده شده است.د راین معدن تعداد چند رگه به صورت زون برشی همراه با کانی زایی مس دیده می شود.کانی زایی اغلب کالکوپیریت،پیریت و گالن است که در اثراکسید شدن و خروج مس ازکالکوپیریت کانیهای آزوریت و مالاکیت به وفور در محل درزه ها و شکستگیها تشکیل شده است.کانی زایی مس در این معدن ارتباط تنگاتنگی با گسل رشت آباد دارد.چرا که این معدن درست برروی زون گسلی قرار گرفته است و از طرف دیگر رگه های تشکیل شده د رامتداد زون گسله...قرار گرفته است .فعالیت گسل طی دوره های زمانی باعث تشکیل فازهای کانی زایی و نفوذ محلولهای گرمابی طی حداقل دو فاز اصلی شده است.ویژگی های این کانسار به تفصیل د رفصل 5 ردیف 5-2-2 آورده شده است. د رامتداد شروع دره قزل یوقوش د رموقعیت 267697 شرقی و 4104160 شمالی تعدادی ترانشه قدیمی دیده می شود.این ترانشه ها توسط رسوبات و واریزه های اطراف پر شده اند و روی آنها مجددا گیاه روییده است(عکس های شماره2-9 و 2-8)بطوریکه تشخیص آنها بسادگی میسر نمی باشد .ترانشه های مذکور د رعکسهای هوایی 1:20000 مربوط به سال 1347 بهتر مشخص می باشند.وجود ترانشه های فوق بر روی عکس هوایی گویای این مسئله است که بیشتر ا ز40 سال پیش حفر شده اند.تعداد ترانشه های حفرشده   بالغ بر 50 عدد می باشد که غالب آنها درخارج ا زچهارچوب محدوده مورد مطالعه قرار می گیرند.در این ترانشه ها آثار و شواهد کانی زایی مس بوفور یافت می گردد ولی به دلیل پوشیده شدن سنگ توسط خاک و رسوبات رگه یا رگه های احتمالی مشخص نمی باشندولی لازم به ذکر است که روند ترانشه ها شمالی – جنوبی بوده و در طول تقریبا یک کیلومتر با فاصله تقریب 100 متری ا زیکدیگر حفر شده اند.سنگ میزبان این ترانشه ها آندزیت و آندزیت پورفیری است. زمین شناسی اقتصادی منطقه د رفاصله 200 متر جنوب ترانشه های قدیمی یاد شده ،محدوده د ره قزل یوقوش دو رگه سیلیسی با آلتراسیون شدید اکسید آهن به چشم می خورد .رگه های سیلیس فوق روند تقریبی شمال-جنوب غرب دارند و ادامه آنها توسط خاک و رسوبات پوشیده شده است.در روی این دو رگه دو ترانشه با شماره های T429A و T429B حفر گردیده است که شرح و توضیحات هر کدام د رفصل 5 ردیف 5-1-4 آورده شده است. د رجنوب غرب روستای گلوجه و در موقعیت 259757 شرقی و 4099170 شمالی (زون 39) د رقسمت شمالی آبراهه اصلی رگه و زون گسله ای د رتوف های قطعه سنگی دیده می شود.رگه موجود درامتداد و بر روی زون گسله قرار دارد.رگه دارای روند N25E و شیب قائم می باشد.این رگه تنها در فاصله 40تا 45 متری به خوبی پیداست و ادامه  آن در طرفین توسط خاک و رسوبات پوشیده شده است.ضخامت رگه

کلید واژه ها: زنجان