زمین لرزه ۲۹ آذرماه ۱۳۸۹ کنارک(ریگان،کرمان)۲

نوع گزارش سایر
گروه سایر
استان کرمان
نویسنده محمد فروتن، محمد جواد بلورچى، شهریار سلیمانى آزاد،بهنام اویسى، مجید نعمتى، محمد على شکرى،معصومه اسکندرى
ناشر سازمان زمین شناسى و اکتشافات معدنى کشور
تاریخ انتشار ۲۳ بهمن ۱۳۸۹

خلاصه توضیحات

در ساعت 22:12 دقیقه شامگاه دوشنبه 29 آذر 1389 زمین­لرزه­اى با بزرگاى 5/6 در مقیاس Mn (به آخر نوشتار مراجعه گردد) شهرستان ریگان و آبادی­هاى پیرامون آن را لرزاند.

توضیحات

    ­گزارش مقدماتى زمین­لرزه 29 آذر 1389 کنارک (ریگان، کرمان) محمد فروتن، محمد جواد بلورچى، شهریار سلیمانى آزاد، بهنام اویسى، مجید نعمتى، محمد على شکرى،معصومه اسکندرى   گروه لرزه­زمین­ساخت و زلزله­شناسى مدیریت زمین­شناسى مهندسى و مخاطرات       در ساعت 22:12 دقیقه شامگاه دوشنبه 29 آذر 1389 زمین­لرزه­اى با بزرگاى 5/6 در مقیاس  Mn (به آخر نوشتار مراجعه گردد) شهرستان ریگان و آبادی­هاى پیرامون آن را لرزاند. رومکان این رخداد توسط مرکز لرزه­نگارى کشورى در 97 کیلومترى جنوب خاورى شهرستان بم و 17 کیلومترى جنوب خاورى شهرستان ریگان با ژرفاى 5 کیلومتر اعلام شد (جدول 1). تا نزدیک به پنج روز پس از رخداد زمین­لرزه اصلى تعداد 76 پس­لرزه با بزرگاى بیش از 5/2 توسط مرکز لرزه­نگارى کشورى گزارش شده است. به طورى که بزرگ­ترین پس­لرزه در ساعت 01:43 دقیقه بامداد 30 آذر­ماه با بزرگاى 0/5 رخداده است. از سوى دیگر، نزدیک به 6 دقیقه پیش از رویداد اصلى زمین­لرزه­اى با بزرگاى 8/3 در 22 کیلومترى جنوب خاورى شهرستان ریگان گزارش شده است.        بررسی­هاى میدانى انجام شده توسط اکیپ اعزامى از سوى گروه لرزه­زمین­ساخت سازمان زمین­شناسى کشور، دو روز پس از رخداد زمین­لرزه گویاى جنبایى یکى از شاخه­هاى سامانه گسلى نه (Neh Fault) مى باشد. پایانه گسلى یاد شده با راستاى N070º را می­توان به بخش جنوب باخترى گسل کهورک نسبت داد(شکل 1). در بررسى هاى انجام شده دو گسیختگى سطحى با آرایش نردبانى چپ پله (left step) و سازوکار راستالغز راست­بر (right lateral strike slip) در شمال آبادى کنارک شناسایى گردیده است. راستاى این گسیختگى ها             N075º±5º  مى باشد و درازاى آن بالغ بر 2 کیلومتر است (شکل3). تمرکز بیشینه ویرانی­ها در نزدیکى آبادى چاه­قنبر در 54 کیلومترى جنوب شهرستان ریگان دیده می­شود. به طورى که بیش از 90 درصد سازه­هاى بنا شده از سنگ و در برخى موارد با سیمانى از جنس خاک وگل ویران شده­اند (شکل2). از آنجایى که در زمان رخداد زمین­لرزه بیشتر اهالى در چادرهاى عشایرى جاى داشته­اند، شمار تلفات جانى برابر با 4 کشته (چهار کودک) است که همگى در یکى از بناهاى سنگى به سر می­برده­اند. آبادى کنارک با چهار خانوار در جنوب آبادى چاه­قنبر متحمل ویرانى بخشى از بناهاى سنگى و ازبین رفتن بیش از 20 راس دام شده است. از سوى دیگر ویرانی­هایى به نسبت شدید در آبادی­هاى جبر آباد، بردستو، کاسکو، گوره­اى، تک­فرهاد و سیف­الدین دیده می­شود. از جمله دلایل شمار اندک تلفات جانى می­توان به جای­گیرى موقعیت رومکان زمین­لرزه در گستره تنک جمعیتى از یک­سو و نبود اهالى در زمان رخداد زمین­لرزه داخل بناهاى سنگى از سوى دیگر اشاره کرد. هم­اکنون، بررسی­هاى تکمیلى به منظور شناسایى ویژگی­هاى هندسى و کینماتیکى گسیختگی­هاى زمین­لرزه­اى یاد شده در گروه لرزه­زمین­ساخت سازمان   زمین­شناسى کشور در حال انجام است.                             -   Mn‌ که گاه با mbLg  نیز نمایش داده مى گردد همان بزرگاى امواج پیکره اى است (Nuttli, 1973).                            جدول 1   Depth (km) Latitude Longitude Magnitude Ref. k5 l28.53 i59.13 Mn 6.5 ISC o15 l28.36 i59.22 ML 6.4 IIEES o11.8 r28.49 l59.11 Mw 6.5 USGS o4 r28.49 l59.25 Mw 6.5 EMSC         ISC:    Iranian Seismological Center             IIEES: International Institute of Earthquake Engineering and Seismology  USGS: U.S. Geological Survey  EMSC: European-Mediterranean Seismological Center               شکل1         شکل2                شکل3

کلید واژه ها: کرمان