اکتشافات ژئوشیمیایی و کانی سنگین در مقیاس 1:50000 برگه راهجرد

در مرحله داوری

برگه 1:50000 سلفچگان بـه شماره 1-6058 در محدوده جغرافیایی  50 درجـه و  15 دقیقه تـا 50 درجـه و 30 دقیقـه طول‌هاي خاوري و 34 درجه و 15 دقیقه تا 34 درجه و 30 دقیقه عرض‌هاي شمالی قرار دارد. این برگه با مساحت 637 کیلومتر مربع در غرب استان قم و در محدوده بخش سلفچگان و در شرق استان مرکزی و در محدوده شهرستان‌های آشتیان و دلیجان واقع شده است. برگه سلفچگان در شمال خاور محدوده نقشه 000‚1:100سلفچگان- خورهه و در چهارگوش 000‚1:250 قم جاي دارد. به طور کلی سلفچگان از دیدگاه تقسیم بندي حوضه هاي ساختاري -رسوبی ایران در پهنه ایران مرکزی جاي دارد. از نظر چينه‌شناسي،  این منطقه، از سنگ آهک‌های کرتاسه زیرین ، نهشته‌های ماسه سنگ آهکی تا کنگلومرایی ائوسن، رسوبات کنگلومرایی و ماسه سنگی الیگوسن  واحدهاي كواترنري بادبزن‌‌هاي آبرفتي، آبرفت‌هاي جوان، کفه‌های گلی، تراس‌های مرتفع، کمی تراورتن و رسوبات رودخانه‌اي هستند. علاوه بر آن برونزدهای پراکنده‌ای از سنگ‌هاي نفوذی‌های نیمه عمیق به اشکال استوک، دایک، سیل و گنبدهای کوچک در محدوده مورد مطالعه برونزد دارند.

به علت نفوذ استوک‌های نیمه عمیق و دایک‌ها، متاسوماتیزم و دگرسانی‌هایی نیز در منطقه، دیده می‌شود، که دگرسانیهای آن به طور عمده از نوع دگرسانی‌های هیدرو ترمال پتاسیک، فیلیک، آرژیلیک، پروپیلیتیک و اکسید آهن می‌باشند. هدف از انجام اين پروژه بررسي ناهنجاري های با هدف اكتشاف عناصر مختلف نظیر طلا، مس، آهن، باریت، منگنز و پاراژنزهاي احتمالي، آن و بررسی ارتباط ناهنجاري هاي ژئوشيميائي با زون‌هاي دگرساني در ناحيه اكتشافي، تعيين نوع و نحوه پراكنش اين فلزات در سنگ‌هاي رخنمون یافته در منطقه مورد مطالعه بوده است. در ژئوشیمی اکتشافی سه بخش مهم و اساسی وجود دارد که شامل نمونه برداری، تجزیه نمونه‌ها و تفسیر نتایج می‌باشد. نظر به تشخیص ناهنجاری‌های واقعی و تمیز انواع مرتبط به نهشته های کانساری، لازم است تا جزء ثابتی از رسوبات آبراهه‌ای (جزء 80 - مش) و یا کانی سنگین (جزء 20- مش) مورد آزمایش قرار گیرد. در اين مرحله (پی‌جویی) تعـداد 489 نمونـه رسـوب آبراهـه‌اي، 133 نمونه كاني سنگين برداشت شده است.

جهت مطالعه نمونه‌های رسوبات آبراهه‌ای ابتدا به بررسی و محاسبه خطای آنالیزی بر روی داده‌های حاصل از آزمایش های ژئوشیمیایی انجام شده بر روی نمونه‌ها پرداخته شد. سپس این داده‌ها توسط آمار کلاسیک تک متغیره، بررسی همبستگی‌های دو متغیره و بررسی‌های آماری چند متغیره مورد پردازش و تحلیل قرار گرفتند. در ادامه نقشه‌های ناهنجاری عناصر و نقشه‌های حاصل از آنالیز فاکتوری ترسیم گردید. محدوده مورد مطالعه برای عناصر گروه آهن، مگنتیت، طلا، نیکل، کروم، منگنز و روی و ... در نمونه‌های رسوب آبراهه‌ای ناهنجاری نشان داد.

نمونه‌های کانی سنگین پس از لاوک شویی، برموفرم گیری و مگنتیت گیری آماده سازی شدند. سپس این نمونه‌ها در زیر میکروسکوپ دو چشمی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج مطالعات کانی سنگین، بیانگر حضور حداکثری 4 ذره سینابر، 1 ذره طلا، 21 ذره مالاکیت، 1 ذره آزوریت، 1 ذره مس طبیعی، 5 ذره میمتیت، 10 ذره گالن، 2 ذره سروزیت، 4 ذره پیرومورفیت، 26 ذره مس طبیعی و مگنتیت در منطقه مورد مطالعه بود. در نهایت با تلفیق لایه‌های ژئوشیمیایی و کانی سنگین با سایر لایه های اطلاعاتی پردازش شده در مراحل قبل تعداد 17 محدوده ناهنجار ژئوشیمیایی جهت کنترل صحرایی و برداشت نمونه‌های سنگی مشخص گردید. در نتیجه از میان این 17 محدوده ناهنجار، دو محدوده امیدبخش معدنی به مساحت‌های تقریبی 28/65 و 98/35 کیلومتر مربع و برای عناصر مس و طلا جهت ادامه عملیات اکتشافی در فاز بعدی معرفی گردید.