استان آذربایجانغربی؛ خیز سوم سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی در قالب اجرای طرح تحول در کشور
به گزارش روابطعمومی سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، معاون وزیرصمت و رئیس این سازمان در نشست معرفی طرح تحول زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی در استان آذربایجان غربی که با حضور محمدصادق معتمدیان استاندار استان و جمعی از معاونان و مدیران برگزار شد؛ گفت: از مهر ماه سال گذشته طرح تحول زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی را از استان خراسان جنوبی آغاز کردیم که تا مهر امسال به اتمام خواهد رسید.
به گفته دکتر علیرضا شهیدی، در خراسانجنوبی ذخایر معدنی گستردهای از جمله نیکل اکتشاف شد که کشف نیکل در پهنه بیرجند خبر خوبی برای بخش خصوصی است.
وی با بیان اینکه در این پهنه ۱۵ هزار کیلومتر مربع مورد مطالعه قرار گرفت، تصریح کرد: خوشبختانه موفق به یافتن ۴۹۸ آنومالی یا ناهنجاری معدنی از جمله مس، طلا، آهن و سنگهای نیمهقیمتی و همچنین نیکل شدیم که امیدواریم در مراحل بعدی اکتشاف بتوانیم میزان اقتصادی بودن یا نبودن این آنومالیها را تعیین کنیم.
معاون وزیر صمت، خاطرنشان کرد: در قالب طرح تحول توانستیم مطالعات متنوعی را از سطح تا اعماق زمین در چند لایه اطلاعاتی تهیه و تولید کنیم که یکی از آنها نقشههای زمینشناسی در مقیاس یکپنجاههزارم است که در موضوع زیرساختها و توسعه شهری کمک خواهد کرد و میتوان گفت هیچ پروژه عمرانی در کشور بدون در نظر گرفتن اینگونه مطالعات زمینشناسی نمیتواند آغاز شود.
وی با بیان اینکه با انجام مطالعات زمینشناسی ریسک خطر در انواع پروژهها کاهش مییابد؛ گفت: در حال حاضر در دولت سیزدهم با آغاز طرح تحول مقیاس فعالیتها دقیقتر شده و به مقیاس یکپنجاههزارم و با دقت مطالعاتی ۴ برابری رسیده است.
شهیدی؛ از تهیه لایه مطالعاتی نقشههای ژئوشیمی در طرح تحول به عنوان نخستین بار یاد کرد و افزود: برای تهیه نقشههای ژئوشیمی نمونهبرداریها از سطح منطقه برداشت میشود و هر نمونه در آزمایشگاه شیمی آنالیز میشود تا عناصر موجود یافت شود.
به گفته رئیس سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، در گذشته برای ۲۴ عنصر آنالیز انجام میشد که در حال حاضر با توجه به افزایش دقت دستگاهها برای ۵۶ عنصر آنالیز به روشهای مختلف انجام میشود که به این ترتیب قادر به مشخص کردن میزان اقتصادی بودن یا نبودن عناصر موجود در منطقه خواهیم بود.
وی خاطرنشان کرد: با تهیه ورقه زمینشناسی اقتصادی نیز میتوان رخنمون مواد معدنی موجود در منطقه را مشخص کرد و با کمک دو ورقه دیگر به خاستگاه معدنی عناصر مورد نظر پی خواهیم برد.
معاون وزیر صمت، با بیان اینکه در خراسان جنوبی ۱۵ هزار کیلومتر مربع را مورد بررسی قرار دادیم، تصریح کرد: نقشه یکپارچه پهنه بیرجند تهیه شده که زمان انجام این فرایند از حدود دو و نیم الی ۳ سال به یک سال کاهش پیدا کرده است.
وی با تاکید بر اینکه در طرح تحول پروسه اکتشاف در مرحله شناسایی و پیجویی را تا ۶۰ درصد کاهش دادهایم، گفت: امید است در یک بازه زمانی مشخص مناطقی از کشور که احتمال وجود مواد معدنی در آن وجود دارد را تحت پوشش این مطالعات قرار دهیم.
شهیدی، با اعلام اینکه طرح تحول زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی از اردیبهشت سال جاری در کردستان نیز آغاز شده، گفت: مطالعات در این طرح تا مرز آذربایجانغربی نیز میرسد و کارشناسان سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور ۲۵ ورقه را برای منطقه کردستان تهیه خواهند کرد.
رئیس سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور با بیان اینکه مطالعات از ابتدای مرداد ماه در استان آذربایجانغربی نیز آغاز شده، تصریح کرد: مطالعات جهت تهیه ۱۲ ورقه در سه لایه مطالعاتی در مساحتی بالغ بر ۷هزار و ۵۰۰ کیلومتر مربع انجام خواهد شد.
وی ضمن اشاره به وقفه ۵ ساله در انجام مطالعات ژئوفیزیک هوایی در کشور گفت: بالغ بر ۲۲ هزار کیلومتر خطی مطالعات ژئوفیزیک هوایی در کردستان انجام شد که امید است با انجام مطالعات تکمیلیتر طی یک ساله آینده نتایج در اختیار بخش خصوصی قرار داده شود.
آغاز مطالعات ژئوفیزیک در آذربایجانغربی مقارن با هفته دولت
در ادامه مدیرکل دفتر برنامهریزی فناوری اطلاعات و بودجه سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، به ارائه عملکرد و وظایف سازمان متبوع خود پرداخت و از دو موضوع ذخایر معدنی و نیروی انسانی به عنوان چالشهای مهم معدن در کشور یاد کرد و گفت: طرح تحول را این سازمان به صورت پایلوت در خراسانجنوبی انجام داد و اولین و دومین مقصد نیز کردستان و آذربایجانغربی خواهد بود.
به گفته رضا جدیدی؛ آغاز مطالعات ژئوفیزیک در آذربایجانغربی را طی هفتههای آتی و مقارن با هفته دولت شاهد خواهیم بود و حدود ۱۵۰ کارشناس برای انجام مطالعات ژئوفیزیک هوایی و تهیه نقشههای زمینشناسی در لایه اطلاعاتی مختلف حضور خواهند یافت که امیدواریم به اهداف خود در آذربایجان غربی برسیم و منشا خیر و برکت در استان باشیم.
وی ضمن اشاره به چالش حکمرانی در بخش معدن و نامگذاری امسال تحت عنوان سال تولید، پشتیبانی و دانش بنیان از سوی مغام معظم رهبری افزود: در بحث بیانیه گام دوم انقلاب چند کلید واژه از جمله سرزمین، ذخایر معدنی، خاستگاه ۷ درصدی مواد معدنی به نسبت ذخایر معدنی جهان، ظرفیتهای معدنی، آمایش سرزمین، استفاده از توان نخبگان وجود دارد که ماهیت کار سازمان زمینشناسی با موضوع آمایش سرزمین و معرفی پتانسیلهای بالقوه و توان سرزمینی مطابقت دارد.
مدیرکل دفتر برنامهریزی فناوری اطلاعات و بودجه سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، از سازمان متبوع خود به عنوان یک سازمان حاکمیتی که وظیفه تولید اطلاعات پایه را به عهده دارد، یاد کرد و گفت: اکتشاف ذخایر معدنی توسط دولتها با هدف کاهش ریسک سرمایهگذاری در بخش خصوصی و مردم انجام میشود و امور حاکمیتی اموری هستند که توسط دولتها منجر به خلق ثروت میشوند.
به گفته وی، از نکات برجسته اجرای طرح تحول در هر استان این است که که خدمات مورد نظر در حوزه تهیه نقشههای زمینشناسی، اکتشافی و آزمایشگاهی به صورت برجا و با تعامل با دانشگاههای دارای رشتههای زمینشناسی و معدن انجام خواهد شد تا بازه زمانی تا رسیدن به نتایج مورد نظر کوتاه شود.
وی، توانمندسازی متخصصان زمینشناسی و اکتشافی در استانها را به عنوان یکی از اهداف مهم طرح تحول یاد کرد و گفت: به موازات اجرای طرح تحول آموزش تهیه نقشههای زمینشناسی و انجام مطالعات اکتشافی به کارشناسان استانی نیز انجام میشود.
به گفته مدیرکل دفتر برنامهریزی فناوری اطلاعات و بودجه سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، تعاملات و سرمایهگذاری خوبی از سوی سازمان توسعه و نوسازی معادن در آذربایجان غربی صورت خواهد گرفت و ما از طرح تحول به عنوان دیپلماسی بخش معدن و یک طرح مشارکتی حاصل از توافق نامه سه جانبه میان سازمان زمینشناسی، ایمیدرو و معاونت معدنی و فراوری وزارت صمت یاد میکنیم.
وی با بیان اینکه در دو موضوع منابع معدنی و منابع انسانی دارای چالشهای مختلف در بحث حکمرانی هستیم، خاطرنشان کرد: در حوزه منابع معدنی موضع گیری حاکمیتی براین است که نگاه درستی در پتانسیلیابی مواد معدنی و آمایش سرزمین وجود نداشته و مقام عالی وزارت نیز از آن به عنوان ترازنامه موادمعدنی یاد کرده که این ترازنامه به عهده سازمان زمینشناسی قرار گرفته است که همان پایش مواد معدنی با اهداف توان سرزمینی، تعادلبخشی بین تولید و مصرف، سیاستگذاری مناسب بین صادرات و واردات، رونق بخش معدن و منابع انسانی است.
جدیدی با بیان اینکه ایران دارای جایگاه بالایی در تنوع و تیپهای مواد معدنی گسترده در دنیا است، افزود: بر اساس آمار رسمی ۶۸ نوع ماده معدنی در کشور شناسایی شده که البته این آمار قدیمی است و سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور با انجام آنالیزهای جدید ۸۱ نوع ماده معدنی را معرفی کرده، در حالی که وزارت صمت برای ۱۳ تا ۱۵ ماده معدنی فلزی صرفاً گواهی کشف صادر میکند.
مدیرکل دفتر برنامهریزی فناوری اطلاعات و بودجه سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، با بیان اینکه شان و ماهیت سازمانهای زمینشناسی در دنیا مشخص است؛ افزود: بنگاههای اقتصادی فعال در بخش معدن طی سالهای مختلف صرفاً به یک نوع ماده معدنی به فعالیت میپردازند ولی سازمانهای زمینشناسی تحلیل و مطالعات لایههای معدنی مختلف را در یک گستره وسیع مطالعه می کنند.
وی تاکید کرد: در طرح تحول نقشههای ژئوشیمی پایش ۶۵۷ عنصر را به صورت همزمان انجام میدهد و نقشههای زمینشناسی اقتصادی نیز برای اولین بار در کشور چهار لایه فلزی، غیرفلزی، عناصر استراتژیک و سنگهای نیمهقیمتی به صورت همزمان جمعآوری و منتشر میکند.
جدیدی افزود: در طرح تحول و توافقنامه سه جانبه وظیفه حاکمیتی سازمان زمینشناسی شناسایی و پیجویی مواد معدنی است و در ادامه با معرفی مناطق امیدبخش قرار بر این است که نتایج و نقشههای تهیه شده برای تکمیل اطلاعات و اکتشافات به ایمیدرو و معاونت معدنی محول شود و بقیه ذخایر و محدودههای امیدبخش حاصل از فعالیتهای سازمان زمینشناسی از طریق مکانیزمهای مناسب برای ایجاد فعالیت و تحرک به بخش خصوصی واگذار شود.
وی، کاهش زمان تبدیل کانسار به معدن را به عنوان یکی از اهداف مهم طرح تحول یاد کرد و گفت: متوسط معدنکاری در دنیا حدود ۷ سال است و در ایران متوسط معدنکاری از اکتشاف تا بهرهبرداری حدود ۴۰ تا ۵۰ سال است که قابل قبول و اقتصادی نیست و چالشی بسیار مهم است.
به گفته جدیدی؛ مناطق تکاب و مهاباد در استان آذربایجانغربی به عنوان مقصد اجرای طرح تحول سازمان زمینشناسی در آذربایجانغربی است که البته منطقه شاهیندژ در طرح تحول کردستان در حال انجام است.
مدیرکل دفتر برنامهریزی فناوری اطلاعات و بودجه سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور با بیان اینکه برنامه تحول یک برنامه چهار ساله است، خاطرنشان کرد: این طرح از مهر ماه سال گذشته آغاز شده و اهداف کیفی توسعه مناطق کم برخوردار، تولید اشتغال، آمایش سرزمین در قالب کشف ذخایر جدید، افزایش بازدهی و کاهش زمان تبدیل کانسار به معدن که توسط سازمان به یک سوم کاهش پیدا کرده، تربیت نیروی انسانی، ایجاد تحرک در بخش خصوصی، مهندسان مشاور و دانشگاهها و استفاده از خدمات فنی را در دستور کار خود دارد.
به گفته جدیدی، بر اساس آمایش انجام شده مناطق دارای اولویت اول، دوم و سوم جهت انجام مطالعات و همچنین اولویتهای سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ مشخص شده که بر همین اساس ۴۱۲ برگ نقشه تهیه خواهد شد و در آذربایجان غربی نیز اولویتها مشخص شده و در پهنه دیواندره و تکاب مطالعات در حال انجام است.
وی با بیان اینکه مطالعات در پهنه دیواندره در حال انجام است، افزود: مطالعات در منطقه تکاب و مهاباد به صورت غیررسمی از ابتدای مرداد آغاز شده و اولویتبندی برای تهیه نقشهها و مطالعات ژئوفیزیک هوایی انجام شده و در پهنه تکاب-مهاباد حدود ۳۰ هزار کیلومتر پرواز خطی در استان آذربایجان غربی برای اکتشاف ذخایر پنهان انجام خواهد شد.
جدیدی با بیان اینکه بر اساس پیشبینیها حدود ۴۵ ورقه نقشه زمینشناسی در استان آذربایجان غربی در مساحتی بالغ بر ۳۰ هزار کیلومتر مربع تهیه خواهد شد، تصریح کرد: برنامه پروازها و تهیه نقشهها مشخص شده و مطالعات زمینشناسی در مناطق بوکان، شاهیندژ، میاندواب و مهاباد انجام خواهد شد و منطقه تکاب در پروژه دیواندره در حال مطالعه است و ۱۵۰ کارشناس از سازمان زمینشناسی برای مطالعات در کمپهای ملکان و مهاباد مستقر خواهند شد.
نیاز به توسعه مطالعات سیستماتیک سازمان زمینشناسی برای شناسایی بیشتر ذخایر معدنی در آذربایجانغربی
همچنین مدیرکل سازمان صمت آذربایجان غربی ضمن تشکر از حضور رئیس سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور و هیات همراه وی در این استان گفت: ذخایر معدنی این استان یک میلیارد و ۵۰ هزار تن است که بر همین اساس یکی از برنامههای مهم برای توسعه استان به کمک انجام مطالعات سیستماتیک سازمان زمینشناسی برای شناسایی بیشتر ذخایر معدنی است.
مهندس عبدالحمید سرتیپی با بیان اینکه آذربایجانغربی از گذشته در زمینه ذخایر طلا بسیار پیشرو بوده، افزود: امید است با مطالعات بیشتر ذخایر طلای بیشتری برای این منطقه شناسایی و معرفی شود تا موجب رونق اشتغال و توسعه اقتصادی منطقه شود.
به گفته وی؛ با توسعه مطالعات سازمان زمینشناسی در این منطقه آمار نقشههای زمین شناسی تولید شده در آذربایجانغربی طی سالهای اخیر افزایش فراوانی یافته و امیدواریم با امضای تفاهمنامه با دانشگاه ارومیه نیز دانشجویان مرتبط به فعالیت در این زمینه بپردازند.
سرتیپی با بیان اینکه یقین دارم اتفاقات مناسبی در حوزه زمینشناسی استان در حال وقوع است؛ تصریح کرد: با برنامههای سازمان زمینشناسی و وکتشافاتمعدنی کشور و برنامههای پیشرو قدمهای ماندگار برای توسعه استان برداشته خواهد شد.
مدیرکل سازمان صمت آذربایجانغربی ضمن اشاره به مسائل پیشروی دریاچه ارومیه افزود: امیدواریم با تدابیر لازم و مناسب بتوانیم به اهداف موردنظر در این در زمینه احیا و همچنین بهرهبرداری مناسب از ذخایر دریاچه ارومیه برسیم.
بخش معدن در آذربایجانغربی مغفول مانده است
در ادامه استاندار آذربایجانغربی ضمن ابراز خرسندی از مطالعات صورت گرفته توسط سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور در طرح تحول خراسانجنوبی گفت: این مطالعات برای مردم منطقه برکات زیادی به ارمغان آورده است.
محمدصادق معتمدیان ضمن اشاره به موقعیت ویژه و ژئوپلیتیک آذربایجانغربی در کشور گفت: این استان ۹۶۷ کیلومتر مرز مشترک با سه کشور همسایه ترکیه، عراق و آذربایجان دارد که بر همین اساس از نظر تجارت یکی از استانهای پیشرو با بازارهای گسترده مرزی محسوب میشود.
وی با اشاره به اینکه آذربایجانغربی یکی از قطبهای کشاورزی منطقه نیز محسوب میشود، تصریح کرد: با وجود سیاستهای انقباضی ستاد احیای دریاچه ارومیه در بخش کشاورزی، طی سالهای اخیر اراضی کشاورزی این منطقه توسعه یافته است.
به گفته استاندار کردستان؛ در بخش گردشگری و مناطق ثبت شده توسط یونسکو نیز فعالیتهای گستردهای داشتهایم.
وی با اشاره به اینکه بخش معدن در آذربایجانغربی مغفول مانده، خاطرنشان کرد:امیدواریم طرح تحول باب جدیدی را در بخش معادن استان باز کند و با انجام مطالعات ژئوفیزیک و تکمیل اطلاعات پایه زمینشناسی شاهد رونق اکتشاف در آذربایجانغربی باشیم.
معتمدیان خاطرنشان کرد: یکی از دلایلی که بخش معدن در استان توفیق نداشته نبود اطلاعات پایه زمینشناسی است که امیدواریم با انجام بیشتر این مطالعات زمینه حضور بخش خصوصی در بخش کشاورزی و معادن استان فراهم شود.
وی با بیان اینکه یکی از مهمترین اولویتهای ما در رشد اقتصادی توجه بخش معدن است، افزود: به دلیل اولویت بخش معدن باید موانع پیشرو را برطرف کنیم تا بتوانیم به عنوان اهداف مورد نظز دست یابیم.
استاندار آذربایجانغربی مسائل محیط زیستی را به عنوان یکی از مسائل پیشروی توسعه معادن استان یاد کرد و گفت: باید به نحوی فعالیت کنیم که ضمن صیانت از منابع طبیعی و رعایت موازین محیطزیست بتوانیم بخش معادن را نیز در استان رونق دهیم تا بخش خصوصی به سرمایهگذاری در این بخش ترغیب شود.
معتمدیان خاطرنشان کرد: به دنبال این هستیم که مسیر را برای فعالیت بخش خصوصی هموار کنیم و در بحث دریاچه ارومیه نیز باید مسائل را به درستی بررسی کنیم تا گشایش مناسبی در این زمینه در جهت احیای دریاچه و همچنین استفاده مناسب از ذخایر و املاح معدنی آن انجام شود.
وی با بیان اینکه بسیاری از معادن استان نیمه فعال و راکد هستند، گفت: امیدواریم بتوانیم در این زمینه نیز به نتایج مناسبی دست یابیم و اراده جدی داریم برای اینکه که از این معادن در جهت تولید اشتغال و توسعه اقتصادی در منطقه گام برداریم.
به گفته استاندار آذربایجانغربی سهم بخش معدن در اشتغال این استان کمتر از نیم درصد و در ایجاد ارزش افزوده ۵صدم درصد است که امیدواریم با تغییرات صورت گرفته و با همکاری سازمان زمینشناسی منشا خیر و برکت برای مردم استان باشیم.
شایان ذکر است، در این نشست آقایان احمد رضازاده معاون برنامهریزی، توسعه منابع و پشتیبانی، اکبر ابراهیمی مدیر حراست، رضا جدیدی مدیرکل دفتر برنامهریزی، فناوری اطلاعات و بودجه و خانم عزیزه قربانی مدیرکل دفتر نوسازی، تحول اداری و منابع انسانی سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور و همچنین آقایان عبدالحمید سرتیپی مدیرکل سازمان صمت آذربایجانغربی نیز حضور داشتند.
