75 تا 80 درصد از سرمایه معدنکار بیمه می‌شود در این راستا تاکنون مجوز صدور 138 بیمه‌نامه معدنی از سوی صندوق بیمه سرمایه‌گذاری معدن به مبلغ 99 میلیارد ریال به تصویب رسیده است. این سخنان را دکتر عین‌الله علاء مدیرعامل صندوق بیمه سرمایه‌گذاری معدن در گفت‌وگو با هفته‌نامه معدن و توسعه اعلام کرد. وی در پاسخ به منتقدانی که اعتقاد دارند زمان رسیدگی به پرونده متقاضیان کند و زمان‌بر است، می‌گوید: به‌طور متوسط زمان رسیدگی به پرونده در 6 ماه اول امسال معادل 51 روز بوده و در شش ماه دوم با توجه به تهیه نمودار مجریان کار و تعیین مسیرهای بحرانی و گلوگاه‌ها مدت رسیدگی به 35 روز تقلیل یافته است و با افزایش تجربه و طی دوره‌های آموزشی تخصصی کارشناسان معاونت فنی، استفاده از مشاورین مجرب بیشتر و تجهیز صندوق به نرم‌افزارهای فنی - تخصصی و اتوماسیون این زمان کاهش خواهد یافت. علاء در ادامه می‌افزاید: از مجموع 138 تقاضای به تصویب رسیده با توجه به موافقت بانک عامل تسهیلات‌دهنده برای 46 متقاضی بیمه نامه صادر شده است که از این میان 36 بیمه‌نامه مربوط به سال 83 است و با توجه به مدارک ارسالی پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال تعداد بیمه‌نامه‌های صادر شده به 50 فقره برسد.مدیر صندوق می‌گوید: هم‌اکنون بانک‌ها پروانه بهره‌برداری معدنکار را به عنوان وثیقه قبول نمی‌کنند اما صندوق با صدور بیمه‌نامه اعتباری نزد بانک‌ها مشکل تامین منابع مالی معدنکار را رفع کرد. * ‏آقای دکتر هدف از تاسیس صندوق چه بود؟ صندوق، بنگاه اقتصادی دولتی است که در راستای سیاست‌های توسعه‌ای بخش معدن تاسیس شد. چرا که این بخش در گذشته رشد ایده‌آل نداشت. دلیل اصلی آن هم، خطر بالا در سرمایه‌گذاری‌های معدنی بود. به همین دلیل بعد از ادغام وزارت صنایع با معادن فلزات، دولت صندوق بیمه سرمایه‌گذاری معدن را به منظور ایجاد انگیزه و کاهش خطر برای سرمایه‌گذاری در فعالیت‌های معدنی تاسیس کرد. ‏ * ‏صندوق با چه مکانیزمی خطر سرمایه‌گذاری را کاهش می‌دهد؟ صندوق 75 تا 80 درصد سرمایه معدنکار را در تمام فرآیندهای معدنی شامل اکتشاف، استخراج و فرآوری بیمه می‌کند. هدف از اجرای این مهم بسترسازی لازم جهت حضور فعال بخش خصوصی در سرمایه‌گذاری‌های معدنی است. بنابراین بخش خصوصی از این پس نباید نگرانی از جانب خطرات احتمالی معدنکاری داشته باشد. همچنین صندوق با صدور بیمه‌نامه‌های اعتباری شرایطی ایجاد کرده است تا معدنکاران بتوانند از منابع مالی بانک‌ها استفاده کنند. ‏ * ‏منظور شما از صدور بیمه‌نامه اعتباری چیست؟ صندوق با صدور بیمه‌نامه اعتباری تضمین‌های لازم را به بانک‌ها می‌دهد تا آنها منابع مالی مورد نیاز معدنکار را به راحتی در اختیارش قرار دهند. در ازای آن، معدن متقاضی استفاده‌کننده از تسهیلات صندوق و بانک‌ها نزد صندوق بیمه سرمایه‌گذاری معدن وثیقه قرار می‌گیرد. در صورتی‌که چه در گذشته و چه در حال بانک‌ها به هیچ‌وجه به معدنکاران تسهیلات اعطا نمی‌کردند و اگر هم تسهیلاتی داده می‌شد چشمگیر نبود. ولی با بیمه‌نامه‌های اعتباری که صندوق صادر می‌کند، مسیر تامین منابع مالی معدنکاران را هموار کرده است. بنابراین با تاسیس صندوق دو مشکل مهم بخش معدن یعنی خطر سرمایه‌گذاری و چگونگی تامین سرمایه تا حدودی رفع شد. ‏ * ‏پس به اعتقاد شما صندوق شرایط جدیدی برای توسعه بخش معدن ایجاد کرده است؟ بله. انتظار صندوق این است که بخش خصوصی از فرصتی که ایجاد شده است به طور بهینه و موثر استفاده کند چرا که صندوق بیمه علاوه بر کاهش خطر سرمایه‌گذاری، تسهیلات مورد نیاز معدنکار را از طریق بانک‌ها تامین می‌کند. بنابراین نباید فرصت‌سوزی کرد. ‏ * ‏آقای دکتر آیا در گذشته حمایت‌کننده جدی در بخش معدن مانند صندوق بیمه سرمایه‌گذاری معدن وجود داشته است؟ در گذشته بخش معدن به شکل دولتی اداره می‌شد، به همین دلیل بودجه‌های مصوب برای این بخش اکثرا صرف سرمایه‌گذاری دولتی می‌شد از طرفی هم سرمایه‌گذاری‌هایی که توسط بخش خصوصی صورت می‌گرفت، بیشتر کوچک‌مقیاس بود. بنابراین بخش خصوصی برای تامین منابع مالی با مشکل‌ روبه‌رو می‌شد. بنابراین حمایت‌کننده جدی در بخش معدن در گذشته وجود نداشت. ‏ * ‏آیا صندوق مانند سایر بیمه‌های غیرمعدنی سرمایه معدنکار را بیمه می‌کند؟ بله، صندوق‌های بیمه‌ای اکثرا حمایتی هستند همچنین تا حدی که لازم بوده مقررات بیمه‌های غیرمعدنی در صندوق بیمه سرمایه‌گذاری معدن رعایت و حاکم شده است. ‏ * ‏صندوق چه مرحله‌ای از فرآیند معدنکاری را بیمه می‌کند؟ نرخ بیمه چقدر است؟ صندوق کلیه فرآیندهای معدنکاری شامل: اکتشاف، استخراج و فرآوری را بیمه می‌کند و حق بیمه‌ای را که می‌گیرد 2 درصد از کل مبلغ بیمه است. اما برنامه صندوق این است که سرمایه معدنکار را مرحله به مرحله بیمه کند. یعنی اگر شخصی 100 میلیون تومان معدنش را بیمه کرد صندوق در مرحله اکتشاف مقدماتی بخشی از مبلغ مصوب را می‌دهد و مابقی را در مراحل مختلف اکتشاف اعطا کند. حتی نرخ بیمه‌ای که صندوق دریافت می‌کند، طبق دستورالعملی برای مناطق محروم و مواد معدنی خاص می‌تواند به یک درصد کاهش می‌یابد. ‏ * ‏آیا به غیر از اینکه معدن را بیمه می‌کنید، منابع مالی رابه طور مستقیم به معدنکار می‌دهید؟ خیر. صندوق وام نمی‌دهد بلکه نقش حمایت‌کننده را در بخش معدن ایفا می‌کند و با صدور بیمه‌نامه‌های اعتباری شرایط لازم برای دریافت منابع مالی مورد نیاز معدنکاران از بانک‌ها را هموار می‌کند.‏ * ‏برای بیمه کردن معادن آیا اولویت خاصی مدنظر دارید؟ صندوق بیشتر معادن طبقه دو را بیمه می‌کند ولی در صورت خاص معادن طبقه یک هم تحت پوشش بیمه‌ای قرار می‌دهیم. ‏ * ‏چرا معادن طبقه دو در اولویت قرار دارد؟‏ صندوق معادنی را بیمه می‌کند که خطر بیشتری برای سرمایه‌گذاری وجود دارد. معادن مس و طلا از خطر سرمایه‌گذاری بیشتری نسبت به معادن طبقه یک برخوردارند. ‏ * ‏آیا معادن سنگ تزئینی هم را بیمه می‌کنید؟ بله. * ‏‏آیا ماشین‌آلات و تجهیزات معدنی را بیمه می‌کنید؟ صندوق تمام مراحل معدنکاری را بیمه می‌کند. ماشین‌آلات، تجهیزات، دارایی‌های ثابت و جاری و نیروی انسانی را بیمه می‌کند. ‏ * ‏سرمایه صندوق چقدر است؟ سرمایه‌ صندوق 10 میلیارد تومان است. پیش‌بینی می‌شود این رقم افزایش می‌یابد. ‏ ‏ * سقف خاصی برای ارائه تسهیلات به معدنکاران مدنظر دارید؟ خیر. محدودیتی نداریم. شرایط اقتصادی و ارزش اقتصادی معدن باعث خواهد شد تا صندوق علاقه بیشتری برای ارائه تسهیلات داشته باشد. به عبارتی صندوق بیشتر قصد دارد سرمایه معدنکار را بیمه کند و در صورت عدم حصول نتیجه خسارت را بپردازد.‏ * ‏همان‌طور که می‌دانید بانک‌ها پروانه معدنکاران را جهت ارائه تسهیلات قبول ندارند آیا می‌توان گفت که صدور بیمه‌نامه‌های اعتباری از سوی صندوق توانست مشکل فوق را برطرف نماید؟ همان‌طور که می‌دانید در حال حاضر بانک‌ها پروانه بهره‌برداری معدنکار را به عنوان وثیقه قبول نمی‌کنند. اما صندوق با صدور بیمه‌نامه اعتباری نزد بانک مشکل تامین منابع مالی معدنکاران را رفع کرد. ‏ * ‏بنابراین معدنکاران می‌توانند با پروانه بهره‌برداری وام بگیرند؟ بله. با بیمه‌نامه اعتباری که صندوق صادر می‌کند می‌توانند با پروانه وام بگیرند چرا که صندوق ضمانت می‌کند که اگر معدنکار نتوانست در موعد مقرر پول خود را به بانک بپردازد صندوق خسارت وارده را به بانک می‌پردازد. ‏ * ‏نقش صندوق در آینده صنعت معدنکاری چگونه می‌بینید؟ صندوق نقش حیاتی را در توسعه بخش معدن خواهد داشت. با توجه به روند خصوصی‌سازی معادن، هدایت و حمایت معادن یکی از وظایف اصلی دولت در آینده محسوب می‌شود. بنابراین وظیفه صندوق بیمه در آینده حمایت از معدنکاران بخش خصوصی است تا این بخش بتواند با خطر کمتر وارد سرمایه‌گذاری بزرگ معدنی شود، این مقوله باعث خواهد شد تا مشکل کمبود مواد اولیه در آینده رفع و زمینه صادرات مواد معدنی فراهم شود. ‏ * ‏صندوق تاکنون مجوز صدور چه تعداد بیمه‌نامه را به تصویب رسانده است؟ پس از تدوین آئین‌نامه‌های لازم و جذب نیروی کارشناسی، فعالیت صندوق از سال 83 رشد بیشتری پیدا کرد به طوری‌که در سال‌های 81 و 82 تعداد 57 تقاضا در کارنامه آن ثبت شده و در سال 83 بالغ بر 320 مورد تقاضا به ثبت رسیده است و در مجموع 377 تقاضا تاکنون در دستور کار صندوق قرار گرفته است و به نظر می‌رسد تا پایان سال به حدود 400 مورد بالغ شود از بین تقاضاهای رسیده 236 مورد مربوط به درخواست صدور بیمه‌نامه اعتباری بوده و 141 مورد مربوط به درخواست صدور بیمه‌نامه سرمایه‌گذاری است.‏ براساس آمار موجود تاکنون 207 تقاضا مورد بررسی نهایی قرار گرفته که از بین آنها 138 تقاضا برای اعطای پوشش بیمه به تصویب رسیده و در مجموع مبلغی بالغ بر 99 میلیارد ریال را به خود اختصاص داده است که با توجه به مدت باقیمانده تا پایان سال از مرز 100 میلیارد ریال خواهد گذشت.‏ * ‏چه تعداد بیمه‌نامه معدنی صادر شده است؟ از مجموع 138 تقاضای به تصویب رسیده با توجه به موافقت بانک عامل تسهیلات‌دهنده برای 46 متقاضی بیمه‌نامه صادر شده است که از این میان 36 بیمه‌نامه مربوط به سال 83 است. با توجه به مدارک ارسالی پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال تعداد بیمه‌نامه‌های صادر شده به 50 فقره افزایش یابد. ‏ * ‏92 بیمه‌نامه دیگر چه موقع صادر می‌شود تا معدنکار بتواند به طور کامل از تسهیلات صندوق استفاده کند؟ صدور بیمه‌نامه‌های اعتباری طبق درخواست دستگاه‌ها، سازمان‌ها و بانک‌های تسهیلات‌دهنده صادر می‌شود و چنانچه آنها تمایل به اعطای تسهیلات نداشته باشند صدور آن غیرعملی می‌شود. بنابراین برای صدور 92 مورد بیمه‌نامه دیگر که به تصویب صندوق رسیده است، موافقت دستگاه تسهیلات‌دهنده لازم است که البته متقاضیان هم‌اکنون در حال پیگیری برای اخذ موافقت از این دستگاه‌ها هستند. ‏* ‏آقای دکتر اغلب متقاضیان معتقد هستند که زمان رسیدگی به پرونده آنها زمان‌بر است در این مورد توضیح دهید؟ به طور کلی زمان رسیدگی به پرونده‌ها به دو بخش تقسیم می‌شود اولی، زمانی که کارشناسان صندوق برای رسیدگی به پرونده صرف می‌کنند و دومی زمانی که متقاضیان صرف تکمیل نواقص پرونده می‌کنند.‏ براساس آمار سال 83 به طور متوسط زمان رسیدگی به پرونده در 6 ماه اول سال 51 روز بوده و در شش ماه دوم با توجه به تهیه نمودار جریان کار و تعیین مسیرهای بحرانی و گلوگاه‌ها، مدت رسیدگی به 35 روز تقلیل یافته است. با افزایش تجربه و طی دوره‌های آموزشی تخصصی کارشناسان معاونت فنی استفاده از مشاورین مجرب بیشتر و تجهیز صندوق به نرم‌افزارهای فنی - تخصصی و اتوماسیون این زمان کاهش می‌یابد. ‏ * ‏پس به اعتقاد شما موضوع کندی رسیدگی به پرونده متقاضیان رفع خواهد شد؟ با توجه به شناخته شدن بیشتر صندوق، معادن خصوصی بزرگتر و با سابقه‌تر نیز در حال مراجعه به صندوق هستند. کارشناسان و مشاوران صندوق در رسیدگی به این‌گونه معادن فعال گاهی با حجمی بیش از هزار صفحه گزارش و نقشه در نتیجه مسائل پیچیده‌تری روبه‌رو هستند. این خود مستلزم صرف زمان بیشتر برای رسیدگی دقیق‌تر به مسائل فنی است. با شناخته شدن بیشتر صندوق در جامعه معدنکاران، متقاضیان بیشتری مراجعه خواهند کرد و این ترام خود موجب کندی رسیدگی به پرونده‌ها شده که در آن حالت نیاز به جذب نیروی تخصصی بیشتر است. ‏ * ‏بیشترین تقاضا جهت استفاده از خدمات بیمه‌ای صندوق مربوط به چه نوع ماده معدنی است؟ از 377 تقاضای ثبت شده سنگ‌های تزئینی با 101 مورد و ذغال‌سنگ با 45 مورد و مس با 37 مورد، 48 درصد کل تقاضاها را دربر می‌گیرد. در این میان استان کرمان، آذربایجان شرقی، یزد و خراسان رضوی بیشترین تقاضای ثبت شده را دارند که 40 درصد کل تقاضا مربوط به این چهار استان است. ‏ * ‏صندوق در حال حاضر با چه مشکلاتی‌ روبه‌رو است؟ برخی از طرح‌های بهره‌برداری با اینکه بسیار مفصل هستند با فرضیات واهی تهیه شده و با هندسه کانسار، ذخیره معدن، اعتبار پروانه و واقعیات روز منطبق نیست. در بیشتر موارد محاسبات فنی و اقتصادی طبق سفارش معدنکار تهیه شده است و با واقعیت موجود تطبیق نمی‌کند. همچنین پروانه بهره‌برداری معدن تعدادی از متقاضیان قبل از مراجعه به صندوق به خاطر وام‌های دریافتی قبلی، در رهن بانک است و متقاضیان انتظار دارند، ابتدا بیمه‌نامه صادر و وام جدید را دریافت کنند و سپس وام قبلی را تسویه‌حساب کنند که در شرایط فعلی این امر امکان‌پذیر نیست.

 

هفته نامه معدن و توسعه