فرآوری و توسعه پایدار معدن
سدهای باطله و منابع غنی معدنی ...
سدهای باطله، منابع عظیم مواد معدنی
روابط عمومی سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور : یکی از چشماندازهای فرآوری مواد معدنی، اهمیت آن در بازیافت مواد معدنی موجود در سدهای باطله است. سدهای باطله منابع بسیار عظیمی از مواد معدنی با ارزش و کمیاب هستند که به دلیل عدم آگاهی و کمبود توان تکنولوژیکی مورد استفاده قرار نمیگیرند.
این مواد به همراه باطلههای دیگر معدنی در یک محل خاص دپو میشوند و دو مشکل بزرگ ایجاد میکنند.
1)وجود سدهای باطله آلودگیهای زیست محیطی شدیدی را ایجاد میکند و به محیط زیست آسیب جبران ناپذیری وارد میکند.
(2 از دست دادن بسیاری از عناصر با ارزش که در سدهای باطله مدفون میشوند بازده اقتصادی و استفاده بهینه از معدن را به شدت کاهش میدهد.
با استفاده از تکنیکهای نوین فرآوری و بازیافت و نیز به علت کاهش ذخایر مواد معدنی،عیار ذخایر موجود و پیچیده شدن آنها استفاده از سدهای باطله مورد توجه قرار گرفته است. به عبارتی باطلههای حاصل از معادن و کارخانههای فرآوری به منابع عظیم ثروت تبدیل شده و فرآوری این سدهای باطله میتواند از اولویتهای برنامهریزی معادن و کارخانههای موجود در ایران برای کسب ارزش افزوده تلقی شود.
به عنوان مثال باطلههای معدن تیران به صورت خشک بوده و به دلیل بادهای منطقه باعث مشکل گرد و غبار میشود. مسوولین این معدن با فروش این مواد باطله به عنوان مصالح ساختمانی علاوه بر رفع مشکلات زیست محیطی، میتوانند منافعی را عاید این معدن کنند، در ضمن باطلههای قدیمی این کارخانه حاوی حدود 8درصد سرب است که با یک فرآوری مناسب و مطالعه کافی میتواند مورد استفاده قرار گیرد.
یا باطلههای معدن سرب و روی انگوران که حاوی 20-18درصد روی و 3 تا 5/3درصد سرب است که میتوانند در صورت بازیابی تاثیر بسزایی روی شرایط اقتصادی معدن و نیز جلوگیری از آلودگیهای زیست محیطی داشته باشند. از طرفی مطالعات دقیقتر میتواند به کشف عناصر دیگر در این باطلهها منجر شود.
همین طور باطلههای معدن سرب و روی کوشک حاوی 19درصد سرب، 2 تا 3درصد روی و 30-18درصد آهن است که میتوانند مورد بازیافت قرار گیرند و در صورت بازیابی، مشکلات زیست محیطی کاهش و سود حاصل از عملیات فرآوری افزایش مییابد. عیار طلای باطله معدن طلای موته بیش از 2/0گرم در تن است که با استفاده از یک تکنولوژی مناسب و قابل بازیافت است. فرآوری این مقدار طلا در طول عمر معدن میتواند تاثیر شدیدی بر وضعیت اقتصادی پروژه داشته باشد، چرا که طلا یک کانی استراتژیک و پر اهمیت است. با توجه به محدود بودن منابع معدنی، نیاز کشور به ایجاد اشتغال، خصوصا اشتغالزایی مولد، ارزش افزوده مناسب بخش فرآوری و شرایط بازارهای جهانی، فرآوری مواد معدنی به عنوان یکی از مهمترین و اساسیترین راهکارهای اقتصادی مطرح است. توسعه صنعت فرآوری به طور مستقیم بر میزان و توان تولیدی در معادن کشور تاثیرگذار است ، چرا که در صورت انجام فرآیند فرآوری، محصولات معدنی ارزش افزوده بسیار مناسبی ایجاد میکنند و این سرمایه توان تولید منطقی را ایجاد و شرایط توسعه اقتصادی را فراهم میکند.