لزوم ارائه آموزش علومزمین به کودکان بهمنظور تاثیرگذرای حداکثری در جامعه
با توجه به تاثیر بسیار بالای کودکان در خانواده و در نتیجه در جامعه، آموزشهای مربوط به علومزمین...
با توجه به تاثیر بسیار بالای کودکان در خانواده و در نتیجه در جامعه، آموزشهای مربوط به علومزمین و میراث زمینشناختی را باید بر این گروه متمرکز کرد.
به گزارش روابطعمومی سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، کارشناس گروه زمینساخت این سازمان به سخنرانی خود تحت عنوان عمومیسازی دانش زمینشناسی با تاکید بر آموزش کودکان و نوجوانان از سیاره زمین به عنوان پدیدهای یگانه با زیباییهای منحصر به فرد و ارزشهای ذاتی بالا که از اثر متقابل زیرسیستمهای متفاوتی چون سنگها و آب و هوا تشکیل شده یاد کرد و گفت: این زیرسیستمها پیوسته تغییر میکنند و تجدید میشوند، به طوری که کل حیات در طی چرخهای شکل میگیرد.
بهارک وحدتی دانشمند، با بیان این که شناخت بهتر پدیدهها به انسان کمک میکند تا بتواند به شناخت کاملتری از زمین برسد، یادآور شد: امروزه، علوم زمین یعنی دانش شناخت و استفاده از این زیرسیستمها برای جامعه نقشی تعیینکننده دارد که با افزایش آگاهی و دانش عمومی، میتوان از تأثیر مخرب فعالیتهای انسانی بر این چرخه کاست.
به گفته وی، میراث زمینشناختی مجموعههای از عارضهها، زمینریختها و چشماندازها است که گسترۀ کاملی از ارزشهای علمی، زیباییشناختی، فرهنگی، بومشناختی، آموزشی و توریستی را دربر دارد.
ارتباط مستقیم میراث تجدیدناپذیر با فرایندهای زمین
این کارشناس با بیان این که این میراث تجدیدناپذیر با فرایندهای زمین ارتباط مستقیم دارد، افزود: سایتهای میراث زمینشناختی اطلاعات مربوط به فرایند شکلگیری و بخشی از تاریخ زمین را بههمراه ارزشهای زیباییشناختی ارائه میدهند.
وحدتیدانشمند، با بیان این که سایتهای میراث زمینشناختی پتانسیل بالایی برای مطالعات علمی و کاربری به عنوان کلاس صحرایی دارند، تصریح کرد: این مجموعهها برای بالا بردن سطح دانش عمومی جامعه و تفریح مناسب هستند.
کارشناس گروه زمینساخت سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور تاکید کرد: ایجاد شبکه ژئوپارکهای ملی و تدوین قانونهای حفاظت از ژئوسایتها امکان بهرهگیری از سیستم آموزش مؤثر در ژئوپارک برای جامعه محلی و استفاده از پتانسیل ژئوتوریسم برای جامعه را فراهم میکند.
وی در ادامه درباره آموزش در ژئوپارک گفت: در سال 2000 میلادی، شبکه ژئوپارکهای اروپایی با هدف ترویج ارزشهای میراث زمینشناختی برای جامعه و حمایت از توسعه اقتصاد پایدار برای جامعه محلی از طریق توسعه توریسم زمینشناختی در قلمرو ژئوپارک تأسیس شد.
بنا به گفته وحدتی، در سال 2004 شبکه ژئوپارکهای جهانی با همکاری یونسکو آغاز به کار کرد و اکنون 91 عضو از 28 کشور جهان دارد که این شبکه فرصتی برای همکاری فعال متخصصان و دستاندرکاران حوزه میراث زمینشناختی فراهم میکند.
کارشناس گروه زمینساخت سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور یکی از اهداف ژئوپارکها را آموزش زمینشناسی عنوان کرد و گفت: آشنایی جامعه عمومی و جامعه محلی با ارزشهای موجود در محدوده ژئوپارک و درک ارتباط زندگی بشر با زمین بخشی از هدف حفاظت از میراث زمینشناختی است.
ژئوپارک فرصت مناسبی برای آموزش غیررسمی
وی با بیان این که آموزش علوم زمین برای جامعه عمومی متشکل از افراد متخصص و غیرمتخصص که مطمئنا زمینشناس نیستند، میتواند بهصورت رسمی و غیررسمی باشد، خاطرنشان کرد: آموزش رسمی بیشتر در مدارس و دانشگاهها انجام میشود و ژئوپارک فرصت مناسبی برای آموزش غیررسمی فراهم میکند.
وحدتی، با تاکید بر اینکه ژئوپارک به بازدیدکنندگان امکان میدهد که از علوم زمین و ارتباط میان زندگی خود و فرایندهای زمین درکی عمیق داشته باشند، تصریح کرد: در حقیقت در محیط ژئوپارک و با استفاده از تفسیر، بازدیدکنندگان میتوانند خود را در چرخه زمین احساس کنند و بهسبب وجود جاذبههای فرهنگی و تاریخی و چشماندازهای بدیع و ارتباطهای آنها با یکدیگر، قادرند بهتجربهای لذتبخش و فراموشنشدنی دست یابند.
کارشناس گروه زمینساخت سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور ژئوپارکها را بهمثابه کلاس فضای باز توصیف کرد که برنامههای آموزشی را برای کودکان و دانشآموزان تنظیم میکنند و در مناسبتهای گوناگون میتواند در مدارس، برنامههایی برای آشناسازی دانشآموزان و والدین آنها با اهداف ژئوپارک اجرا کند.
وی در همین رابطه با بیان این که ژئوپارک قشم به منظور آشناسازی دانشآموزان با ژئوسایتهای ژئوپارک و اهمیت زمینشناسی در جزیره اقدام به برگزاری کارگاههای آموزشی در مدارس قشم کرده، خاطرنشان کرد: کلاسهای صنایع دستی ویژه بانوان توسط ادارۀ ژئوپارک برگزار شده که طی این کلاسها طرحها و نمادهایی از طبیعت و زمینشناسی در کارهای بانوان استفاده میشود تا به نحوی ارتباط زندگی آنها با ژئوپارک و زمینشناسی را نشان دهد.
وحدتی در ادامه درباره عمومیسازی دانش زمینشناسی افزود: آموزش تفکر علمی به عموم مردم به افزایش سطح آگاهی آنها کمک میکند و افزایش آگاهی نسبت به یک پدیده، درک زیبایی و ارزش آنرا وسعت میبخشد.
وی با بیان این که کودکان ذهن خلاق و آمادهای برای یادگیری مطالب نو دارند، تصریح کرد: برگزاری کارگاههای علمی در طی یک برنامه بلندمدت آموزشی- پژوهشی که علوم زمین را به صورت جامع و ساده برای آنها بیان کند، روش مناسبی برای آشنا کردن دانشآموزان با مفاهیم زمینشناختی است.
به گفته کارشناس گروه زمینساخت سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، مدرسهها و مراکز آموزشی، تشکلهای غیردولتی که در جهت ترویج و توسعه فرهنگ محیط زیست فعالیت میکنند، موزهها، کتابخانهها و مؤسسههای پژوهشی کودکان را میتوان بهعنوان پل ارتباطی زمینشناسان و جامعه در نظر گرفت.
وی با اعتقاد بر این که آشنایی دانشآموزان با علوم زمین، بهویژه بهصورت تجربههای عملی و گروهی آنها را به کشف محیط زندگیشان تشویق میکند، تاکید کرد: طی این برنامه آنها با افزایش مهارتها ترغیب به یادگیری دانش و یافتن پاسخ مسائل از طریق علمی، انجام کارهای گروهی و بیان نظریاتشان را تجربه خواهند کرد.
وحدتی دانشمند با بیان این که اکنون در ایران مؤسساتی با حوزه فعالیت طبیعتگردی و حیات وحش فعالیت میکنند، یادآور شد: با برگزاری تورهای کوتاهمدت برای کودکان، آموزش مفاهیم مرتبط با طبیعت، محیط زیست و حیات وحش را امکانپذیر شده اما تعداد دانشآموزان شرکتکننده در این فعالیتها در مقایسه با کل دانشآموزان بسیار کم بوده است.
این کارشناس گروه زمینساخت با اشاره به سرعت بالای تخریب محیط زیست در ایران، تصریح کرد: بایستی جایگاه زمین و فرایندهای مربوط به آن به عنوان بستر بنیادی و عامل مهم در شکلگیری اکوسیستمها و زیستگاههای گیاهی و جانوری برای کودکان مشخص شود.
