مرکز پژوهشهای کاربردی علومزمین در ذرهبین وزارت صنعت، معدن و تجارت
پیش از امروز مرکز پژوهشهای کاربردی علومزمین کرج میزبان جمعی از معاونان وزارت صنعت، معدن....
پیش از امروز مرکز پژوهشهای کاربردی علومزمین کرج میزبان جمعی از معاونان وزارت صنعت، معدن و تجارت بود.
به گزارش روابطعمومی سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، در این بازدید که با حضور آقایان وجیهالله جعفری معاون امور معادن و صنایع معدنی، محمدصادق مفتح قائم مقام وزیر و معاون توسعه فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیکی، مسعود موحدی قائم مقام وزیر در امور کسب و کار، محمود دودانگه مشاور وزیر صنعت، معدن و تجارت و همچنین محمدتقی کرهای رئیس این سازمان و جمعی از معاونان و مدیران این مجموعه برگزار شد، حاضران از نزدیک با فعالیتهای جاری در بخشهای تهیه و تولید نقشههای زمینشناسی، مخاطرات، زمینشناسی دریایی و پزشکی، آزمایشگاه آنالیز نمونههای معدنی، نانوبیوزمین، مطالعات کواترنری، فصلنامه علومزمین، پژوهشهای بینالمللی، ژئوفیزیک هوایی و ژئومتیکیس، مطالعات عناصر استراتژیک معدنی بهعنوان توانمندیها و دستاوردهای مرکز پژوهشهای کاربردی علومزمین آشنا شدند.
بر اساس این گزارش، مرکز پژوهشهای کاربردی علومزمین واقع در استان البرز همزمان با بیست و نهمین فجر پیروزی انقلاب اسلامی کار خود را آغاز کرد. این مرکز با هدف انجام پژوهشهای نوین و کاربردی در تمامی شاخههای علومزمین، استاندارد کردن روشهای مطالعاتی و آزمایشگاهی در سطح کشور و نیز دستیابی به فناوریهای نو و انجام پروژههای ملی و بینالمللی در سطح کشور ایجاد شد و در این مدت کوتاه توانسته به موفقیتهای قابل قبولی دست یابد.
در مرکز پژوهشهای کاربردی علومزمین برای اولین بار بررسیهایی در زمینه زمینشناسی پزشکی، زمینشناسی کواترنری، زمین ریاضی، آب زمینشناسی، اکتشاف عناصر استراتژیک و پنهان، استحصال مواد معدنی با روشهای نانو و بایو فنآوری، روشهای نوین و استاندارد آزمایشگاهی شیمی و زمینشناسی، فرآوری عناصر استراتژیک، جواهرشناسی و جواهرتراشی و... انجام شده است.
حضور کارشناسان جوان، متعهد، پر کار و علاقهمند از مزیتهای این مرکز در دستیابی به پیشرفتهای بیشتر است. این مرکز در نظر دارد آزمایشگاه مرجع علومزمین را در کشور ایجاد کرده و به استاندارد کردن روشهای آزمایشگاهی تجزیه نمونههای حاصل از بررسیهای زمینشناسی و اکتشافی بپردازد.
در ابتدای بازدید معاونان وزارت صنعت، معدن و تجارت دکتر جلیل قلمقاش معاون زمینشناسی سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، تولید اطلاعات پایه و تهیه نقشههای زمینشناسی بهمنظور مطالعات زمینشناسی، اکتشافات مواد معدنی فلزی و غیرفلزی، اکتشافات میدانهای نفت و گاز، تعیین محل شهرها و شهرکهای مسکونی و صنعتی، تعیین محل سایتهای اتمی، گاز، نفت، پتروشیمی، نیروگاههای برق، سدها، تعیین مسیر جادهها، تونلها، لولههای گاز و نفت و سازههای بزرگ را از جمله مهمترین فعالیتهای مدیریت زمینشناسی منطقهای سازمان متبوع خود یاد کرد.
به گفته وی، تولید اطلاعات پایه زمینشناسی با تکیه بر آزمایشگاههای زمین مرجع با کمک کارشناسان مجرب، فعالیتهای بینالمللی در زمینه تحقیقات زمینشناسی از مهمترین فعالیتهای مدیریت زمینشناسی منطقهای به شمار میرود.
همچنین دکتر راضیه لک، مدیر زمینشناسی دریایی این سازمان به توضیحاتی درباره این بخش پرداخت و گفت: امروزه مطالعات زمینشناسی دریائی با توجه به اهمیت اقتصادی، زیستمحیطی، سیاسی، نظامی و امنیتی در اکثر کشورهای دنیا از جایگاه ویژهای برخوردار است.
وی خاطرنشان کرد: در کشور ما نیز با وجود بیش از 3000 کیلومتر مرز آبی (به جز مرزهای رودخانهای) و در اختیار داشتن هزاران کیلومتر مربع پهنه دریائی (دریای خزر، خلیج فارس و بخشی از دریای عمان) و دریاچه های داخلی ( ارومیه، بختگان، مهارلو وغیره) ،تالابها و رودخانهها و تنوعزمینشناسی و زیستی و منابع اقتصادی در این پهنهها و اهمیت ژئوپلیتیکی آنها، توجه به پژوهشهای زمینشناسی دریائی امری بسیار ضروری است.
لک با بیان این که حساسیت موضوع وقتی بیشتر میشود که به درگیریها و ادعاهائی بر سر مالکیت برخی از این پهنهها با کشورهای همسایه نیم نگاهی داشته باشیم؛ تصریح کرد: 30 درصد کره زمین، خشکی و 70 درصد آن از آب تشکیل شده و از 70 درصد آبهای زمین، 60 درصد آن بصورت مشاع است یعنی همه کشورهای جهان می توانند از آنها استفاده کنند و به هیچ کشور خاصی تعلق ندارد.
به گفته مدیر زمینشناسی دریایی در اهداف تعریف شده علاوه بر برخورداری از دانش پیشرفته و به روز و توانایی تولید علم در حوزه زمینشناسی دریائی از طریق پژوهش های کاربردی، با تربیت نیروی انسانی مجرب و تحصیلکرده سهم بهسزایی در توسعه و پیشرفت دانش زمینشناسی دریائی در منطقه ایفا خواهدکرد.
وی به این نکته اشاره کرد که تاکنون مدیریت زمینشناسی دریایی در فلات قاره دریای عمان، خلیج فارس تا مرز آبی کشور و دریای خزر تا اعماق 900 متر در چند لایه اطلاعاتی زمینشناسی دریایی، فعالیتهای گسترده ای انجام داده است.
لک با بیان این که کشور ایران با داشتن بیش از 3000 کیلومتر خطی سواحل همواره در معرض مخاطرات دریایی قرار دارد، افزود: اغلب خسارات وارده به دلیل عدم شناخت و مطالعات علمی دریاها حادث خواهند شد که عمدهترین مخاطرات دریا تسونامی، طوفانهای دریایی، نوسان سطح آب دریاها، شکستگیها، کشند قرمز، فرسایش و رسوبگذاری، لنداسلایدهای زیر دریایی، تغییرات اقلیمی و خشکسالیها، گسلهای بستر دریا، مخاطرات مربوط به رژیم حقوقی کشورها است.
همچنین مهندس بهروز برنا معاون اکتشاف این سازمان به اکتشاف و اهمیت ذخایر معدنی در کشور پرداخت و افزود: نحوه پیدایش و پراکندگی مواد معدنی کشورها ارتباط مستقیم با سرگذشت زمین شناسی و قرارگیری آنها در حوزه های رسوبی ساختاری مختلف دارد.
وی با بیان این که کمربندهای فلززایی مواد معدنی مختلف را میتوان در راستای کمربندهای تکتونیکی و زمینساختی پیگیری کرد، خاطرنشان کرد: تبدیل این پتانسیلها و استعدادهای کانهزایی در کشورهای مختلف رابطه مستقیم با میزان اکتشافات مواد معدنی دارد به نحویکه بیشترین تولید مواد معدنی مربوط به کشورهایی است که بیشترین سرمایهگذاری را در این زمینه انجام میدهند.
معاون اکتشاف این سازمان با بیان اینکه ایران روی یکی از مهمترین کمربندهای کوهزایی دنیا قرار گرفته که از سرزمینهای آلپ در اروپا آغاز و تا هیمالیا و شاید اندونزی و برمه نیز ادامه پیدا میکند و کمربند مشخصی از مواد معدنی در راستای این کمربند تشکیل شده است.
به گفته مهندس برنا؛ یکی از مهمترین مزیتهای ایران، تنوع زمینشناسی و عدم پوشش گیاهی در بسیاری از مناطق ایران است که این کشور را جزو 20 کشور اول دنیا از نظر متالوژنی تبدیل کرده است به طوریکه از 12000 معدن دنیا که در کلاس جهانی مطرح هستند تعداد 12 معدن آن شامل معادن مس سرچشمه، مس سونگون، سرب و روی انگوران، سرب و روی مهدیآباد، آهن چغارت، آهن سنگان، آهن بافق، آهن گلگهر ایران وجود دارد.
معاونت اکتشاف سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور درخصوص برنامههای کلان اکتشافی این سازمان چنین گفت: در راستای اکتشافات سیستماتیک مواد معدنی و با شناسایی حوزههای رسوبی ساختاری اصلی و کمربندهای اصلی متالوژنی کشور سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور به تهیه لایههای اطلاعاتی اصلی اقدام کرده است.
وی تاکید کرد: نتیجه فعالیتهای سیستماتیک شناسایی کمربندهای مهم عناصر پایه و استراتژیک در کشور است که پراکندگی مکانی عناصر مس، آهن، سرب و روی، طلا و کرمیت در نقشهها مشخص است.
بر اساس این گزارش آزمایشگاهای مرجع علوم زمین این مجموعه نیز با آموزش و بهکارگیری سرمایه نیروی انسانی متخصص و منحصر بهفرد و تجهیزات پیشرفته آزمایشگاهی توانسته است حجم آنالیزهای این سازمان را از 30 هزار نمونه در سال به بیش از 110 هزار نمونه افزایش داده و رشدی در حدود 270 درصد به ارمغان آورد که با توجه به افزایش حجم آنالیز
نمونه های زمینشناسی و معدنی در آینده ای نزدیک می توان شاهد رشد بخش علوم زمین و معدن در کشور باشیم و همچنین توان ارائه خدمات آزمایشگاهی کل کشور در زمینه های مختلف آنالیزی و بی نیاز بودن کشور در این زمینه را به دنبال داشته باشد.
به گفته کارشناسان، هزینه کار بهینه با ابزار ساده و کم هزینه با حداکثر توان، هزینه کم، حد تشخیص بسیار پایین و دقت بالای آنالیز از مهمترین مزایای این آزمایشگاه است.
محمدرضا برزگری کارشناس طرح فرآوری فلزات استراتژیک با بیان این که در گذشته فراوری به مجموعه عملیاتی که بر روی یک ماده معدنی خام انجام می شود تا از آن یک یا چند محصول قابل فروش و یک باطله تولید شود، اطلاق میشد، یادآور شد: امروزه، به مجموعه عملیاتی که بر روی یک ماده ی اولیه انجام میشود تا براساس استانداردهای زیست محیطی یک یا چند محصول با ارزش تولیدشود، فرآوری گفته میشود.
به گفته برزگری، فرآوری مواد معدنی از آن دست فعالیتهایی است که هرچند سود حاصل از استخراج مواد معدنی را تا چندین برابر افزایش میدهد اما سرمایهبر بودن آن باعث شده است تا در حاشیه قرار بگیرد.
وی در ادامه درخصوص اهمیت تاسیس این مرکز چنین گفت: با توجه به روند فعلی صنایع معدنی و به منظور پر کردن خلاء دانش فرآوری در صنعت کشور، اولین مرکز مطالعات فرآوری فلزات استراتژیک در محل مرکز پژوهش های کاربردی علوم زمین به احداث رسیده است.
ژئوفیزیک هوایی نیز از دیگر بخشهایی بود که به گفته مدیر ژئومتیکس از سال 1381، سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور اقدام به تهیه تجهیزات ژئوفیزیک هوائی و وسیله پرنده مناسب این امر کرده و در آن زمان با کمک برجسته ترین شرکت ژئوفیزیک هوائی یعنی پروژه ژئوفیزیک هوائی را در ناحیهی دامغان – معلمان در استان سمنان آغاز و سپس پروژههای را در استانهای خراسان جنوبی رضوی، آذربایجانشرقی، سیستان و بلوچستان، کردستان، کرمان، یزد، فارس با موفقیت توسط کارشناسان ایرانی به اتمام رسانید.
به گفته وحید فتوتی سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور؛ اکنون بعنوان تنها مجری پروژه های ژئوفیزیک هوائی که با اتکا به توان برجسته کارشناسان ایرانی فعالیت مینماید، شناخته شده است.
همچنین مجری طرح زمینشناسی پزشکی از این دانش به عنوان دانشی که به بررسی تاثیر عوامل زمینشناسی بر سلامت انسان و سایر موجودات زنده میپردازد، یاد کرد که به مدد این علم تاثیر متقابل میان انسان و زمین به خوبی آشکار شده است.
فرح رحمانی در ادامه به بررسی وضعیت زمینشناسی پزشکی ایران پرداخت و گفت: ایران به لحاظ وضعیت زمینشناسی و جغرافیایی یکی از مناطق مستعد جهت شیوع بیماریهای با منشا زمینشناسی است.
از سویی با توجه به اینکه کشور ما بخشی از کمربند بیماریهایی چون کمخونی،دیابت، سرطان است لزوم شناخت منشا محیطی این بیماری ها در سطح ملی و فرا ملی امری ضروری است و پراکندگی پتانسیلهای معدنی و فعالیتهای معدنی و فراوری ناشی از آن منجر به بروز آلودگی های زیست محیطی بویژه در استان های معدنی کشور و شیوع بیماری در میان ساکنان آن شده است.