معاون دفتر بررسی مخاطرات زمینشناسی سازمان زمینشناسی کشور: کوه دماوند؛ نیازمند بودجه، مدیریت یکپارچه و نیروی انسانی متخصص
تاریخ انتشار : 1401/05/22 - 05:04
بازدید: 1 نفر
بازدیدکننده: 1 نفر
معاون دفتر بررسی مخاطرات زمینشناسی سازمان زمینشناسی کشور: کوه دماوند؛ نیازمند بودجه، مدیریت یکپارچه و نیروی انسانی متخصص
دماوند را به نام کوهی آرام میشناسیم. صبورِ ریشه در خاک و سر به آسمانی که نمادی از ایستادگی در ایران است. اما طی سالهای اخیر وقایعی که در دامنه این دهانه آتشفشانی به عنوان بلندترین مخروط آتشفشانی خاورمیانه رخ میدهد؛ آرام ماندن همیشگیاش را زیر سوال برده است.
سال ۹۷ وقوع سیلی در دره گزنه و شهر گزنک مازندران که حاصل از ذوب یخچالهای دماوند بود یک بار دیگر مسئولان را متوجه لزوم توجه به مخاطراتی کرد که میتواند از جانب دماوند برای کشور پیش آید. اما با گذشت سه سال از آن رخداد و پس از وقوع سیل دوم در همان منطقه هم گویی تعجیلی میان مسئولان برای پایش دماوند ایجاد نکرده است.
ماجرای دماوند و مخاطرات آن اما به همین جا ختم نمیشود. سال ۸۶ کوهنوردانی که به قله دماوند رفتند، متوجه شدند شدت گازهای گوگردی در قله افزایش پیدا کرده است و همان سال زمینلرزهای با قدرت ۴.۸ ریشتر در کانون قله اتفاق افتاد و موجب نگرانیهای گسترده شد. سالی که مبنای شروع تلاشهای سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور برای احداث ایستگاههای پایشی شد هر چند هنوز هم ایجاد نشدهاند.
بیست سال تلاش برای یک ایستگاه
معاون دفتر بررسی مخاطرات زمینشناسی و زیستمحیطی سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور بر ضرورت پایش مستمر این مخروط آتشفشانیِ فعلا سربه مهر تاکید کرد و گفت: ۲۰ سال است سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور تلاش میکند تا ایستگاههای پایش ثابتی در دماوند راهاندازی کنند اما به دلایل متعدد موفق نمیشوند.
فرهاد انصاری گفت: اینکه ما ایستگاههای پایش ثابت نداریم به این معنا نیست هیچ اقدام مطالعاتی در مورد دماوند انجام نشده است بلکه مساله در این است که دانستههای ما از دماوند در برابر نادانستههایمان اندک است.
وی با بیان اینکه طی این سالها نقشههایی در مقیاسهای گوناگون از محدوده تهیه کردهایم، خاطرنشان کرد: همچنین چشمهها را پایش میکنیم و تلاش داریم تا تحرکات احتمالی قله را پایش کرده و حتی مسیرهای احتمالی گدازهها در صورت فوران را شناسایی کنیم.
این کارشناس زمینشناسی؛ با بیان اینکه این را میدانیم که برای رصد دقیقتر نیاز به پایش مستمر، ابزارهای دقیق و بهروز و ایستگاههای ثابت نیاز داریم، تصریح کرد: یکی از اصلیترین مسائل و مخاطراتی که سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور بر آن تمرکز دارد، یخچالهای دایمی قله است.
وی افزود: مشخص است اگر تغییر ناگهانی در دمای قله داشته باشیم سیلابهای عظیمی به واسطه ذوب شدن یک باره این یخچالها جاری خواهد شد که شاهدی بر این موضوع همین سیلابهای گزنه است.
انصاری در پاسخ به این سوال که چرا سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور به عنوان یک سازمان تخصصی با علم به مخاطرات پیشرو اقدامی در راستای احداث ایستگاههای ثابت در دماوند نمیکند، توضیح داد: موضوع دماوند موضوع پیچیدهای است چون ابعاد گستردهای دارد که یکی از نخستین چالشها که مانع از احداث این ایستگاههاست مسئله بودجه و قیمت زمین در دماوند است.
به گفته معاون دفتر بررسی مخاطرات زمینشناسی و زیستمحیطی سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، ما نشست برگزار کردیم و جلسات متعددی با دستگاههای مرتبط داشتیم و از سوی دولت اعلام آمادگی شد در مناطق مورد نیاز ما زمین فراهم شود. ما از محل بودجههای عمومی مخاطرات دماوند را مطالعه میکنیم بنابراین اصلا اعتباری برای خرید زمین آن هم در آن مناطق گرانقیمت که بیشتر توریستی هستند، نداریم.
وی در ادامه افزود: نکته دوم نبود مدیریت یکپارچه در دماوند است که امکان اخذ تصمیم واحد را سلب میکند و مورد سوم که بسیار اهمیت دارد محدودیت تعداد نیروی متخصص در سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور است.
انصاری تاکید کرد: در حال حاضر امکان هیچ گونه استخدام و جذب نیروی متخصص جدید در سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور نداریم که مجموعه این عوامل دست به دست هم میدهند تا آنچه یک ضرورت است، انجام نشود.
ستاره حجتی-خبرنگار منابع طبیعی و جامعه محلی-روزنامه پیام ما