نقش برجسته زمینشناسی مهندسی در کاهش خسارات بلایای طبیعی
در صورتی که مطالعات زمینشناسی مهندسی بطور صحیح و مطلوب انجام و اجرا شود بطور قطع حداقل خسارات بلایای طبیعی که به لحاظ عدم آگاهی مردم و مسئولین ایجاد میشود، کاهش خواهد یافت.
در صورتی که مطالعات زمینشناسی مهندسی بطور صحیح و مطلوب انجام و اجرا شود بطور قطع حداقل خسارات بلایای طبیعی که به لحاظ عدم آگاهی مردم و مسئولین ایجاد میشود، کاهش خواهد یافت. مهندس حسین خانناظر رئیس مدیریت زمینشناسی مهندسی سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، در گفتوگو با خبرنگار گروه خبری این سازمان با بیان اینکه زمینشناسی مهندسی علمی است که به زمینبه عنوان بسترهای مختلف تحقیقات و فعالیتهای توجه میکند، تصریح کرد : در این مدیریت، زمین به عنوان سطحی در جهت انجام پروژههای عظیم سد و تونلسازی، توسعه طرحهای شهری، بررسی شکلگیری انواع مخاطرات زمین و در نهایت به عنوان بستر شکلگیری انواع آلودگیها بررسی میشود.وی با اشاره به اینکه زمینشناسی مهندسی پارامترهای زمینشناسی را به زبان مهندسی مطرح میکند، خاطرنشان کرد : این مدیریت از چهار گروه زمین شناسی مهندسی، زمینشناسی زیست محیطی، لرزهزمینساخت و آزمایشگاه، ژئوتکنیک تشکیل یافته، که بر اساس همین تقسیمبندی کارشناسان به فعالیتهای خود میپردازد.مدیریت زمینشناسی مهندسی با اشاره به طرح تهیه نقشههای زمینشناسی مهندسی مرکز استانها، گفت : نقشههای زمینشناسی مهندسی حدود 18 مرکز استانی در کشور تهیه شد و کلیه پارامترهای مورد نیاز مهندسین در این نقشهها به صورت آلبوم جمعآوری شده و بر اساس نقشههای زمینشناختی مهندسی با مقیاس یک چهل و پنجهزارم برنامهریزان و تصمیمگیرندگان استانی و ملی میتوانند فعالیتهای مربوط به گود برداری، انفجارها، پهنهبندی شیب، طبقهبندی و شناسایی عمق خاک و ترکیبات شیمیایی آب را انجام دهند.وی بااشاره به فعالیتهای صورت گرفته در این زمینه، تصریح کرد :نقشههای زمینشناسی مهندسی تبریز، سردرود، شیراز، مرودشت چاپ شده و نقشههای ساری، نکاء، بهشهر در مراحل کارتوگرافی هستند ونقشههای مشهد، طرقبه ، نیشابور آماده به چاپ ونقشههای شهرهای همدان، نیشابور، سنندج، قزوین، درمراحل اولیه هستند.
مهندس خانناظر با اشاره به یکی از فعالیتهای گروه زمینشناسی مهندسی در بسیاری از کشورها برای توسعه نواحی شهری وجود نقشههای زمینشناسی مهندسی تحت عنوان تهیه نقشههای زمینشناسی نواحی توسعه شهری، تصریح کرد : در بسیاری از کشورها برای توسعه نواحی شهری وجود نقشه های زمینشناسی مهندسی الزامی است.
به این ترتیب با وجود نقشه زمینشناسی مهندسی یک منطقه، نواحی قابل استفاده جهت انجام پروژههای مختلف از جمله ساختمانسازی مشخص شده و حتی بعد از مناسب تشخیص داده شدن یک منطقه مکانهای مناسب در جهت ایجاد سازههای حیاتی، سازههای مسکونی و دیگر سازههای نیز برای فعالیت هرچه بیشتر شهرسازان و معماران معین میشود. وی با اشاره به نقشههای موضوعی یکصدهزارم که موضوعات مختلف از جمله گسل، لغزش، فرونشست و غیره در آن بررسی میشود،تصریح کرد : متاسفانه نقشه های موضوعی در ایران هنوز تولید نشدهاند و تهیه نقشهةای موضوعی منطقه طالش به عنوان اولین نمونه در حال انجام است ولی نسبت به بسیاری کشورها از جمله پاکستان و هند که بسیرای از این نقشهها را تهیه کردهاند،بسیار عقب هستیم و علاوه بر این هیچ ضمانتی در جهت بکارگیری این نقشهها از سوی مردم ومسئولین برای ساخت و سازههای شهری در صورت تولید این نقشههای وجود ندارد. رئیس مدیریت زمینشناسی مهندسی سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور با اشاره به خسارات بسیار بالایی که بلایای طبیعی برای کشورمان ایجاد میکنند، تصریح کرد : اگر مطالعات زمینشناسی مهندسی، شهری و همچنین زیست محیطی بطور صحیح و مطلوب انجام و اجرا شود بطور قطع حداقل این بلایا کاهش خواهد یافت.وی افزود : طی سی سال گذشته فقط در دو استان خوزستان و خراسات شاهد وقوع سیل بودیم ولی در حال حاضر با وقوع هرگونه بارندگی در 28 استان کشور سیل و دیگر مسائل را شاهد هستیم که خانهسازی مردم در حریم رودخانهها پرکردن بعضی از نقاط آن و ایجاد پلهای کوچک باعث میشود در صورت ایجاد بارندگی رودخانه دوباره به مسیر خود بازگردد و برای مردمی که به حریم رودخانه تجاوز کردهاند، مشکلات اساسی ایجاد کند. مهندس خانناظر با اشاره به وقوع سیل سال 69 ماسوله، تصریح کرد : در عرض چند دقیقه تعداد زیادی از مردم محلی و مسافرانی که گمان میکردند در محل امنی قرار دارند، از بین رفتند که بررسی و شناسایی این نقاط پر خطر و آگاه کردن مردم از این خسارت ایجاد شده در زمان وقوع زمینلرزه را ایجاد ترانشه و جادهسازیها بدون رعایت اصول ایمنی ذکر کرد و افزود : تلاش گروه زمینشناسی مهندسی شناسایی مناطق بحرانی و کاهش خطرات آن است که در صورت توجه بیشتر به این گروه و همکاری گستردهتر بخشهای خصوصی و مشاوران شاهد فعالیتهای چشمگیر آن خواهیم بود. وی از طرح تهیه نقشههای یک پنجاههزارم مخاطرات زمینشناسی ایران در سازمان خبر داد و گفت : انجام این طرح به تنهایی از عهده سازمان زمینشناسی خارج است و انجام این طرح همکاری بخشهای خصوصی و دیگر ارگانها را میطلبد. رئیس مدیریت زمینشناسی مهندسی سازمان با بیان اینکه سازمان زمینشناسی در اکثر کشورهای دنیا بطور مستقل و مجزا از اکتشافات معدنی عمل میکند، تصریح کرد : در وزارت صنایع و معادن وظایف زمینشناسی و اکتشافات معدمی کم میشودو با اینکه سازمان زمینشناسی در بسیاری از ارگانها از جمله ستاد مبارزه با بلایای طبیعی، کمیته تشخیص سیل و طغیان رودخانه،کمیته برف و بهمن و کمیته لغزش لایههای زمینلرزه مشارکت دارد، باز شاهدیم در بسیاری از موارد از جمله موضوع زلزله چندین ارگان متولی آن میشوند که باعث ایجاد موازیکاری و همسو نبودن آنها باهم میشوند.
