تولید 12 میلیون تن ماده معدنی در استان تهران

در استان تهران طی 2 سال گذشته، 100 میلیون تن ماده معدنی کشف و 12 میلیون تن...

در استان تهران طی 2 سال گذشته، 100 میلیون تن ماده معدنی کشف و 12 میلیون تن تولید شده است.به گفته مهندس مجید پورمقدم، معاون امور معادن و اکتشافات معدنی سازمان صنایع و معادن استان تهران، یک‌هزار فرصت شغلی مستقیم طی این مدت در معادن استان تهران ایجاد شده است. وی که دانش آموخته رشته مهندسی معدن و مدرس دانشگاه است، با شور و حرارت خاصی از تلاش‌های خود برای همکاری و برقراری ارتباط هر بیشتر بخش صنعت و معدن استان با دانشگاه‌ها سخن می‌گوید. دانشجوی مقطع دکترا در رشته مینرالوژی که تاکنون سه کتاب و ده‌ها مقاله علمی تخصصی به‌رشته تحریر درآورده است، جانباز دفاع مقدس و پژوهشگر بسیجی نمونه کشور نیز می‌باشد. درباره عملکرد و چالش‌های پیش روی حوزه معادن استان تهران گفت‌وگویی با وی ترتیب داده‌ایم که در پی می‌آید: آقای مهندس در ابتدا بفرمایید عملکرد اکتشاف و بهره‌برداری این سازمان‌ها در سال‌های گذشته چگونه بوده و چه نتایجی را دربر داشته است؟براساس آخرین گزارشی که تهیه کرده‌ایم، این معاونت توانسته در طول سال‌های 85 و 86 حجم ذخایر کشف شده را به 100 میلیون تن برساند که برای آن 10 میلیارد ریال سرمایه صرف شده است. علاوه بر این باید اعلام کنم که طی این دو سال، بهره‌برداران معادن نیز 50 میلیارد ریال برای بهره‌برداری سرمایه‌گذاری کرده‌اند. تعداد پروانه‌های اکتشاف و بهره‌برداری و گواهی‌های کشف صادر شده نیز در سال گذشته به 46 فقره رسید.میزان تولید معادن استان چه مقدار بوده است؟سال گذشته کل تولید معادن در سطح استان به 12 میلیون تن رسید. این سازمان نیز بابت حقوق دولتی، 9/7 میلیارد ریال از معادن دریافت کرد که نسبت به رقم دریافتی سال 85 با 20 درصد رشد همراه شد.میزان اشتغال ایجاد شده چه میزان بوده و شامل چه حوزه‌هایی می‌شود؟طی دو سال گذشته هزار فرصت شغلی به صورت مستقیم و 5 هزار فرصت شغلی به‌صورت غیرمستقیم درحوزه معادن استان ایجاد شد. این سازمان در عین حال برای توسعه اشتغال، در بخش‌های کارورزی (فاجد)، مسئول فنی، شناسایی ظرفیت‌های جدید در شرکت‌های مهندسی مشاور و معرفی فارغ‌التحصیلان رشته‌های معدن و زمین‌شناسی به آنها، امضا تفاهم‌نامه با مراکز دانشگاهی و سازمان نظام مهندسی معدن استان تهران و طرح سرباز معدن فعالیت‌‌هایی را به انجام رساند. طوری که تنها در بخش فاجد 28 فرصت شغلی ایجاد شد.لطفا جزئیات این طرح‌ها را بفرمایید؟در طرح کارورزی یا فاجد، با توجه به نظامنامه اجرایی این طرح، 50 درصد از حقوق کارورز به‌اضافه بیمه به‌عهده طرف قرارداد و 50 درصد مابقی، به‌عهده سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران بوده که هر ماه باید طبق اعلام کارکرد از سوی شرکت پذیرنده کارورز و تایید از سوی سازمان صنایع و معادن استان نسبت به پرداخت آن اقدام شود. کارورزها شامل فارغ‌التحصیلان جوان در رشته‌های اکتشاف، استخراج، زمین‌شناسی، صنایع، کامپیوتر، مدیریت صنعتی، برق و مکانیک است.در بخش مسئولین فنی نیز همانطور که می‌دانید این افراد متشکل از فارغ‌التحصیلان رشته‌های مهندسی معدن و زمین‌شناسی هستند که از جانب سازمان نظام مهندسی معدن برای گذراندن دوره آموزشی مسئولین فنی معرفی می‌شوند. این افراد پس از گذراندن دوره، با داشتن پروانه اشتغال، به معادن معرفی می‌شوند. در مورد معادنی که میزان استخراج سالیانه آنها کمتر از 15 هزار تن است و همچنین برای ترسیم محدوده‌های اکتشافی، کارت عضویت سازمان نظام مهندسی معدن کفایت می‌کند و فارغ‌التحصیلان جوان می‌توانند در این موارد فعالیت داشته باشند.تا به حال با چه دانشگاهی تفاهم‌نامه امضا شده و موضوع آن چه بوده است؟با دانشکده فنی دانشگاه تهران تفاهم‌نامه‌ای به منظور معرفی دانشجویان رشته مهندسی معدن به معادن جهت گذراندن دوره‌های کارآموزی، بازدید دانشجویان از معادن استان، برگزاری سمینارهای علمی مشترک و معرفی فارغ‌التحصیلان به عنوان کارورز امضا شده است و پیگیر هستیم تا این همکاری با بقیه دانشگاه‌ها نیز انجام شود.این سازمان در حوزه نظارت و بهره‌برداری چه اقداماتی را انجام داده است؟ما بنابر رسالت و اهدافی که پیش رو داریم، نظارت مستمر و تاکید بر استانداردسازی فعالیت‌های معدنکاری را همواره در دستور کار قرار می‌دهیم. چرا که معتقدیم این اقدامات فعالیت‌های این بخش را پشتیبانی و در عین حال پایدار می‌کند. به‌عنوان مثال مقابله سرسختانه با برداشت‌های غیرمجاز، شناسایی و بازدید واحدهای صنایع معدنی استان، تشویق معادن به استفاده از بیل مکانیکی به جای آتشباری برای استخراج مواد معدنی دارای سختی پایین و معرفی بهره‌برداران برای دریافت تسهیلات خرید ماشین آلات، تشکیل کمیسیون فنی معادن جهت نظارت دقیق بر امور معادن و جلوگیری از انجام عملیات غیرفنی که موجب انتشار آلودگی در محیط‌زیست و تخریب و تضییع ذخایر معدنی می‌شود از جمله اقدامات انجام شده در این بخش است.از دیگر اقدامات انجام شده در این حوزه، ارائه دستورالعمل‌های 10‌گانه ایمنی معادن با استفاده از آیین‌نامه ایمنی و قانون معادن بود که به تمام معادن استان تهران جهت رعایت کلیه مسائل ایمنی، فنی و مهندسی در معادن ارسال شد. از این دستورالعمل‌ها می‌توان به نصب تابلوی زمان آتشبار، نامگذاری سینه‌کارهای معدنی با نصب تابلو، کنترل ارتفاع سینه‌کار جهت جلوگیری از ایجاد شیب منفی، کنترل طراحی آتشبار و شبکه‌بندی منطقه چال‌ها جهت جلوگیری از ایجاد آلودگی صوتی و زیست‌محیطی، بازیافت و استفاده بهینه از دپوی باطله‌ها و ضایعات، تهیه دفتر نظارتی و آمار استخراج و فروش، تجهیز پرسنل به وسایل ایمنی، حضور فیزیکی مسئول فنی در معدن و نظارت بر کلیه امور فنی و ایمنی معدن و ارائه گزارش ماهانه به سازمان اشاره کرد.در بخش بهره‌برداری سعی شده تعامل و همکاری سایر دستگاه‌های اجرایی ذیربط به‌ویژه محیط‌زیست و منابع طبیعی در جهت شکوفایی و توسعه بخش معدن افزایش یابد. همچنین پیگیری اختصاص تسهیلات بانکی به بنگاه‌های زودبازده، تداوم آن و کنترل سرسختانه، دقیق و همه‌جانبه در ارتباط با توجیه بودن فنی و اقتصادی طرح‌های معدنی و معوق از دیگر اقدامات معاونت در سال گذشته بوده است. در بخش تحقیقات نیز کارهای متعددی انجام شده که تکیه بیشتر ما بر شیمی مواد معدنی و تولید فرآورده‌های معدنی است.سازمان چه برنامه‌هایی برای اکتشاف مواد معدنی استان در دست اجرا دارد؟سازمان صنایع و معادن استان تهران در برنامه چهارم توسعه برای به ثمر نشستن طرح‌های اکتشافی، اعتباری معادل 5/31 میلیارد ریال پیش‌بینی کرده است. این میزان اعتبار برای طرح‌های شهرستان‌های شهریار، کرج، دماوند، شمیرانات و پاکدشت صرف خواهد شد. باید اضافه کنم که این پروژه‌ها برای اکتشاف موادی نظیر مس، مولیبدن، سنگ‌های ساختمانی و زغال‌سنگ به اجرا درمی‌آید. از دیگر اقداماتی که در معاونت معدنی سازمان در حال انجام است، شناسایی معادن متروکه و بررسی معادن فوق‌ از حیث داشتن قابلیت اقتصادی و تامین مواد اولیه کارخانه‌های سیمان موجود با شناسایی ذخایر جدید سنگ‌ آهک جهت طرح‌های توسعه‌ای سیمان می‌باشد.بخش آموزش چه جایگاهی در این سازمان دارد و عملکرد این بخش چگونه بوده است؟همان‌طور که می‌دانید آموزش نقش غیرقابل انکاری در روان‌سازی فعالیت‌ها و به روز شدن امور معدنی و در یک کلام استقرار نظام دانایی‌محور در معادن دارد. در این حوزه سازمان صنایع و معادن استان توانست با برگزاری 86 دوره آموزشی، 813 نفر را در سال 86 تحت آموزش قرار دهد.به‌عنوان معاون سازمان صنایع و معادن استان تهران بفرمایید چه چالش‌هایی برای توسعه بخش معدن وجود دارد؟موارد متعددی را می‌توان به عنوان مشکلات پیش روی توسعه بخش معدن ذکر کرد. در همین راستا می‌توان به‌مواردی نظیر فرار مغزهای متفکر و جوان و خلاق بخش صنعت و معدن به‌دلیل عدم اغناء مالی و علمی، عدم وجود جذابیت سرمایه‌گذاری در بخش معدن به‌دلیل مخالفت دستگاه‌های اجرایی به‌ویژه محیط‌زیست، منابع طبیعی و اخیرا شورای اسلامی روستاها و اهالی برخی مناطق معدنی، بیمه نبودن سرمایه‌گذاری‌های معدنی و نپذیرفتن پروانه بهره‌برداری به‌عنوان وثیقه نزد بانک‌ها، وجود قوانین مغایر با فعالیت‌های مطلوب بخش معدن به‌ویژه فرآوری مواد معدنی در مجاورت معادن و عدم همکاری محیط‌زیست در این خصوص اشاره کرد.بخش معدن و سرمایه‌گذاری در آن دارای ریسک بالا و مخاطره‌آمیز است، اختصاص تسهیلات بانکی به این بخش باید با بهره کم و دوره بازگشت سرمایه طولانی همراه باشد که عملا بانک‌ها از این کار اجتناب می‌کنند.از دیگر موارد بحث محدوده‌های معدنی است. به‌رغم اینکه طبق قانون، معادن در محدوده‌های 4 و 6 و 40 کیلومتری به نام سرمایه‌گذاران بخش اکتشاف و معدن ثبت می‌شود، متاسفانه از سوی منابع طبیعی صرفا 2 تا 4 هکتار به فعالیت معدنی اختصاص داده می‌شود و مابقی به سایر فعالیت‌ها نظیر مرغداری، کشاورزی، مرتع‌داری و غیره واگذار می‌شود که این موضوع سبب اختلال در فعالیت‌های معدنی می‌شود.وجود ماشین‌آلات فرسوده در بخش معدن و عدم توانایی بهره‌برداران در خرید ماشین‌آلات مدرن معدنی از دیگر نقاط ضعف است. پیشنهاد مشخص، حذف تعرفه گمرکی برای ورود ماشین‌آلات دست دوم معدنی تا 10 سال ساخت برای بخش معدن است.در نهایت یکی از مهمترین مسائل در این بخش، عدم فرآوری مواد معدنی و در واقع صادرات مواد معدنی به‌صورت خام و نیمه‌خام است که این موضوع سبب می‌شود ارزش افزوده‌ای که از تولید مواد و فرآورده‌های معدنی ایجاد می‌شود، خارج از کشور جذب شود.